Antistasi

Χορός του Ζαλόγγου για την Κύπρο…

 Της Χρύσως Αντωνιάδου

Οικονομία και Ενέργεια και μετά διπλωματικό «παιγνίδι»

Η οικονομία και το ενεργειακό ζήτημα καθορίζουν τους όρους για λύση-εξπρές στο Κυπριακό

· Καθαρό τοπίο στην περιοχή θέλει το Ισραήλ και διαμηνύει πως δεν θέλει «να βάλει τα αβγά του σε ένα καλάθι»

· Τα δημοσιονομικά του Μνημονίου δένουν τα χέρια για τη δημιουργία Τερματικού Σταθμού από το κράτος

· Κρίσιμο το… «κυπριακό» σημείο από το οποίο θα περάσει ο αγωγός του Ισραήλ και οι παρενέργειες

· Η Τουρκία προσδοκά να μετατραπεί σε ενεργειακή περιφερειακή δύναμη και το Ισραήλ να εξασφαλίσει την ειρήνη στην περιοχή μέσω του φυσικού αερίου

· Αλλάζουν όλα τα σχέδια προς το θετικό, αν το τρυπάνι «κτυπήσει» σε πετρέλαιο.

Η Κύπρος για άλλη μια φορά βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα και σφήνα στα γεωστρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα, κυρίως του Ισραήλ και της Τουρκίας, που ο καθένας για τους δικούς του λόγους έχει περικυκλώσει το νησί, στην πιο δεινή οικονομική θέση του.

Τα κύρια δεδομένα που έχει αυτήν τη στιγμή ενώπιόν της η Κυπριακή Κυβέρνηση σε σχέση με τον εντοπισμό υδρογονανθράκων και την αξιοποίησή τους στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου είναι:

Πρώτο, το Ισραήλ αναζητεί τρόπους για να διοχετεύσει το φυσικό αέριο, που εντοπίστηκε στα κοιτάσματά του στις γειτονικές χώρες και να διαδραματίσει έναν καταλυτικό ρόλο για μόνιμη ειρήνευση στην περιοχή, αλλά και να εξασφαλίσει αγοραστές από την τεράστια αγορά της Τουρκίας. Τα πάντα κρίνονται από την τελική επιλογή του Ισραήλ, είτε με τη διοχέτευση του φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας με την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού ή με τη συνεργασία του με την Κύπρο ή άλλη γειτονική χώρα για χρήση Τερματικού Σταθμού.

Δεύτερο, η επιλογή της λύσης του αγωγού σημαίνει ότι στην περίπτωση της επιλογής της Τουρκίας, ο ισραηλινός αγωγός θα διατρέξει τη θαλάσσια ζώνη του Ισραήλ και πιθανότατα να παρακάμψει διεθνείς συμφωνίες, που πηγάζουν από το Δίκαιο της Θάλασσας, καταλήγοντας στην Τουρκία. Το ερώτημα που εγείρεται, που είναι καίριας σημασίας, είναι κατά πόσον ο αγωγός θα περάσει από το σημείο της ελεύθερης ή της κατεχόμενης Κύπρου, πράγμα που θα δημιουργήσει νέα δεδομένα σε περίπτωση που το Κυπριακό παραμένει άλυτο. Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας επιτρέπεται η διέλευση αγωγών από τα χωρικά ύδατα μιας χώρας, χωρίς να συμφωνήσει και η χώρα.

Ο ισραηλινός συνεταιρισμός

Πάντως, ο συνεταιρισμός των ισραηλινών εταιρειών Delek και άλλων που ελέγχουν το ενεργειακό «παιγνίδι» στο Ισραήλ, φαίνεται να ευνοεί τη φθηνότερη εναλλακτική λύση που είναι η εξαγωγή του φυσικού αερίου μέσω της Τουρκίας.

Τρίτο, η Τουρκία προσδοκά να περάσει κάτω από τον έλεγχό της τα κοιτάσματα της Κύπρου, απαιτώντας το μερίδιο που αναλογεί στην τουρκοκυπριακή πλευρά αλλά και περισσότερα οφέλη. Ήδη, οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της χώρας, που προσδοκά να καταστεί η περιφερειακή ενεργειακή υπερδύναμη της περιοχής, στοχεύουν στον έλεγχο του φυσικού αερίου της Κύπρου και στη συνεργασία με το Ισραήλ με τη δημιουργία ενός αγωγού στην Τουρκία, που θα τροφοδοτεί με φυσικό αέριο την Ευρώπη.

Ήδη, πίσω από κλειστές πόρτες των πρωταγωνιστών της οικονομικοπολιτικής ελίτ, βρίσκεται σε εξέλιξη μια σκληρή διαπραγμάτευση και ένα πάρε-δώσε με επίκεντρο τα ενεργειακά ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, με πρώτο θέμα στην ατζέντα το «κλείσιμο» του κυπριακού με λύση-εξπρές. Σε αυτό το σκηνικό, πρωταγωνιστικό αλλά διακριτικό ρόλο διαδραματίζει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας η Κύπρος είναι κράτος-μέλος, που υποχρεώνεται να τοποθετηθεί στο ζήτημα της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων της Κύπρου, τα οποία θεωρούνται αποθέματα της Ε.Ε.

Ωστόσο φαίνεται να κερδίζει έδαφος η επιλογή του τουρκικού αγωγού, μια λύση που θεωρείται ως συμφέρουσα επιλογή για τη μεταφορά του φυσικού αερίου από την Κύπρο στις χώρες της Ευρώπης. Στη βάση αυτή καταβάλλονται προσπάθειες για να συνδεθεί η επίλυση του Κυπριακού με το ενεργειακό ζήτημα.

«Κλείσιμο» υποθέσεων με Τουρκία

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, που χειρίζεται προσωπικά τον τελευταίο καιρό το θέμα των υδρογονανθράκων, δέχεται πιέσεις για να «κλείσει» το Κυπριακό και για να αποδεχθεί με οποιουσδήποτε όρους την επίλυσή του για δύο ουσιαστικά λόγους:

· Το Ισραήλ δεν επιθυμεί ανοιχτές υποθέσεις με την Τουρκία, με την οποία, παρά τα σύννεφα στις σχέσεις τους, έχουν κοινά ενεργειακά και οικονομικά συμφέροντα.

· Το Ισραήλ θεωρεί ότι η μοναδική και εύκολη διέξοδος για τη «διαδρομή» και τη διοχέτευση του φυσικού αερίου στην Ευρώπη και αλλού είναι η Τουρκία, αρνούμενο ωστόσο να περάσει τον έλεγχο τού πλούτου του σε μουσουλμανική χώρα που στηρίζει εχθρούς του.

Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου, ιδιαίτερα καχύποπτος από τη στάση της Τουρκίας τον τελευταίο καιρό, φαίνεται να μην την εμπιστεύεται, ειδικά τώρα με την πρόταση για απευθείας σύνδεση για μεταφορά του αερίου, καθώς ξέρει ότι υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος από τη συγκέντρωση εξτρεμιστικών μουσουλμανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Η Κύπρος, εδώ και καιρό, είχε τεράστιες ευκαιρίες για να μετατραπεί σε στρατηγικό σύμμαχο του Ισραήλ, που εξέφρασε την επιθυμία για συνεργασία και την επιθυμία του να διοχετεύει το φυσικό αέριό του στην Ασία με πλοία LNG, μέσω του Τερματικού Σταθμού στην Κύπρο, ξέροντας ότι εδώ παρέχεται μεγαλύτερη ασφάλεια από οποιαδήποτε χώρα της περιοχής.

Μεγάλο αγκάθι το Κυπριακό

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ, ωστόσο, μη επίλυση του Κυπριακού αποτελεί για το Ισραήλ ένα μεγάλο «αγκάθι», μια ανοικτή πληγή που θα επιθυμούσε να «κλείσει» ανώδυνα, ώστε να ξεκαθαρίσει το σκηνικό που αφορά τη σχέση των δύο γειτόνων του, με τους οποίους προσδοκά να διευρύνει τη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα, χωρίς να «βάλει τα αβγά του σε ένα καλάθι». Η γειτονική χώρα επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον για να χρησιμοποιήσει την Κύπρο ως ενδιάμεσο σταθμό, υπό τον όρο ότι οι σχέσεις Τουρκίας και Κύπρου θα αποκατασταθούν, στο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού.

Οι πληροφορίες σε σχέση με τη δημιουργία και τον χρόνο κατασκευής του Τερματικού Σταθμού (LNG) στο Βασιλικό, που θα επεξεργάζεται το φυσικό αέριο το οποίο θα φθάνει από τα γειτονικά κοιτάσματα, είναι συγκεχυμένες καθώς η κυπριακή πλευρά δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει τη θέση της, παρά την πολιτική απόφαση για τη δημιουργία του Σταθμού.

Δημιουργία Τερματικού

ΣΤΟ τραπέζι βρίσκεται ακόμη ανοικτή η πρόταση της Noble Energy που αποδέχεται συμμετοχή στον Τερματικό Σταθμό (LNG) στο Βασιλικό, νοουμένου ότι θα επενδύσουν ιδιωτικά κεφάλαια και όχι η Κυπριακή Δημοκρατία. Ο δεύτερος όρος της Noble είναι ότι, πέραν του αερίου από τα κοιτάσματα της Κύπρου, να διοχετεύεται στον Σταθμό και το φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα του Ισραήλ για να είναι συμφέρουσα η κατασκευή. Ήδη, το θέμα της δημιουργίας του Σταθμού δημιουργεί προστριβές ανάμεσα σε διάφορες πλευρές, ενώ μια απάντηση, που ανοίγει τον δρόμο γι’ άλλες επιλογές, δίνει η μνημονιακή σύμβαση.

Οι δανειστές μας, ενσωματώνοντας ρήτρα στο κυπριακό Μνημόνιο, δεσμεύουν την κυπριακή πλευρά να διαμορφώσει ένα ξεκάθαρο πλάνο, με όλα τα στοιχεία που αφορούν στις απαραίτητες επενδύσεις, το κόστος και τις υποδομές, που θα χρειαστούν για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και μια έκθεση για τους πιθανούς κινδύνους. Επισημαίνεται ρητά ότι «στις όποιες αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι δημοσιονομικοί στόχοι μέχρι το 2016, όπως αυτοί τίθενται στο Μνημόνιο». Ακόμη, ζητούν ν’ αποφευχθούν δαπάνες που θα ανέτρεπαν τους δημοσιονομικούς στόχους.

Η πρόνοια τορπιλίζει την υλοποίηση της απόφασης για την κατασκευή του Τερματικού Αποϋγροποίησης του Φυσικού Αερίου στο Βασιλικό με τη συμμετοχή του κράτους. Ανοίγει, όμως, τον δρόμο για επενδύσεις από ιδιωτικά κεφάλαια.

Πρώτα ντόπια και μετά σε άλλους

Με τη Noble να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, προβάλλεται προς τα έξω η προσδοκία ότι Κύπρος και Ισραήλ στοχεύουν να καλύψουν τις ντόπιες αγορές σε πρώτο στάδιο και μετά τις άλλες αγορές. Το Ισραήλ, που δεν κινείται στα τυφλά, φαίνεται να έχει ολοκληρωμένη πολιτική για διάθεση του φυσικού αερίου του στην Τουρκία και σε γειτονικές χώρες όπως Ιορδανία, Αίγυπτο και άλλες, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα ένα ρόλο ειρηνοποιού στην περιοχή.

Ούτως ή άλλως Κύπρος και Ελλάδα, από δυνατοί κρίκοι εξαιτίας των αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, μετατρέπονται σε αδύνατους κρίκους, με την Τουρκία να διεκδικεί την υφαρπαγή μεγάλου μέρους της ενεργειακής πίτας στην περιοχή προς όφελός της.

Παρόλο που από επίσημα χείλη καταβάλλονται προσπάθειες να πέσουν οι τόνοι σε σχέση με τη μελλοντική μεταφορά του κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τον αγωγό που θα περνά από την Τουρκία, σε διπλωματικά, οικονομικά και πολιτικά κέντρα αποφάσεων έχει ήδη ληφθεί η απόφαση για την οποία καταβάλλονται προσπάθειες να σερβιριστεί με «κομψό» τρόπο. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι επιθυμία είναι όπως, το φυσικό αέριο της Κύπρου, μη μεταφέρεται μέσω του τουρκικού αγωγού αλλά να πωλείται ενδεχομένως στην Τουρκία μόνο για τις ανάγκες της, με το μεγάλο… όνειρο να χρησιμοποιηθεί ο τουρκικός αγωγός μελλοντικά.

Ένας από τους κύριους στόχους του Ισραήλ είναι η επεξεργασία του φυσικού αερίου σε Τερματικό Σταθμό και η μεταφορά του με πλοία LNG σε χώρες-αγοραστές και προς τούτο αναζητεί συνεργασίες και με άλλες χώρες πέραν της Κύπρου. Ωστόσο Τούρκοι και Ισραηλινοί οικονομικοί παράγοντες και επιχειρηματίες που διατηρούν πολύχρονες στενές σχέσεις, ασκούν πιέσεις στην Κυβέρνηση Νετανιάχου για να συγκατανεύσει στη συνεργασία των δύο χωρών για τη δημιουργία αγωγού στην Τουρκία που θα διοχετεύει το φυσικό αέριο σε όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής, της Άπω Ανατολής και της Ευρώπης.

Οι εξελίξεις τρέχουν καθώς το Ισραήλ κινείται σε οριστική απόφαση για τους τρόπους εξαγωγής του φυσικού αερίου τους πρώτους μήνες της νέας χρονιάς, με τις πιεστικές παρεμβάσεις Ισραηλινών οικονομικών παραγόντων προς την Κυβέρνηση της χώρας να συνδέσουν τα κοιτάσματα με υποθαλάσσιο αγωγό με την Τουρκία, ώστε το ισραηλινό φυσικό αέριο να τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή αγορά.

Αν το τρυπάνι «κτυπήσει» πετρέλαιο

Ο Πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Υδρογονανθράκων Άντης Βαρωσιώτης, μιλώντας πρόσφατα στην πρώτη παρουσίαση του Συνδέσμου, με τη συμμετοχή της πολιτικής και οικονομικής ηγεσίας, αποκάλυψε ότι το μεγάλο στοίχημα δεν είναι άλλο από τον εντοπισμό πετρελαίου που επιλύνει αμέσως όλα τα προβλήματα που ανακύπτουν. Επισήμανε ότι οι πρόσφατες ανακαλύψεις κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Κυπριακή ΑΟΖ συνέτειναν στη δημιουργία μιας παράλληλης αγοράς στον ενεργειακό τομέα, επισημαίνοντας ακόμη ότι η Κύπρος θα είναι ένας μεγάλος «παίχτης» στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία, υπάρχουν αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου στα αδειοδοτημένα οικόπεδα της Κύπρου.

Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, που δημιουργήθηκε πρόσφατα για να προωθήσει τα ζητήματα ενεργειακής πολιτικής, πετρελαίου και φυσικού αερίου, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα θα ξεπεράσουν κάθε άλλη βιομηχανία στα επόμενα λίγα χρόνια, καθώς οι εταιρείες Total και ENI-KOGAS θα εφαρμόζουν τα διερευνητικά τους προγράμματα και η Noble Energy θα συνεχίζει τις εργασίες διαχείρισης στα αδειοδοτημένα θαλάσσια οικόπεδα της Κύπρου.

Τόνισε ακόμη ότι η επιτυχία της ανάπτυξης του τομέα του φυσικού αερίου, τις περισσότερες φορές, εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα των πηγών φυσικού αερίου, τις λογικές τιμές, τη νομοθετική και θεσμική ικανότητα της Κύπρου να αναπτύξει τις δομές για επενδύσεις στον τομέα. Υπογράμμισε ότι θα πρέπει να ετοιμαστεί ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων σε συνεργασία με τις εταιρείες εξόρυξης και παραγωγής, ώστε να ικανοποιηθεί η ζήτηση και να αναπτυχθούν οι κατάλληλες υποδομές για εξαγωγή του.

http://www.sigmalive.com

Βίντεο

Μόνιμα