Antistasi

south-stream-and-nabucco

του Δημήτριου Βελάνη*

Από το 1994 αρχίζει η προμήθεια φυσικού αερίου προς την ΔΕΗ. Το 1995 αρχίζει η ίδρυση των Περιφερειακών Εταιρειών Διανομής Αερίου, με την συμμετοχή της ΔΕΠΑ και ιδιωτών επενδυτών. Η ρωσική Γκαζπρόμ συνεχίζει να προμηθεύει μέχρι σήμερα σχεδόν το 70% των αναγκών της Ελλάδας με δικό της φυσικό αέριο και σε ποσότητα 3 δις κυβ. μ/έτος. Στην υπεύθυνη και συνεπή αυτή στάση της Ρωσίας στηρίχτηκαν και όλες οι επόμενες μεγάλες επενδύσεις του ελληνικού κράτους, αλλά και των ιδιωτών, στον τομέα της ενέργειας, της βιομηχανίας, της ανάπτυξης των δικτύων και υποδομών μεταφοράς  φυσικού αερίου σε όλη την Ελλάδα.Το φυσικό αέριο έγινε ο μοχλός της ανάπτυξης.

Η Ελλάδα βγήκε επάξια στο προσκήνιο των σοβαρών ενεργειακών κόμβων, ιδιαίτερα στην περιοχή της Ν.Α.Ευρώπης.

Μια αντίστοιχη πορεία ανάπτυξης ακολούθησαν και τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, τα οποία συμμετέχουν κατά το 35% στην ΔΕΠΑ. Στις δεκαετίες του ’80 και ’90 έγιναν σοβαρές επενδύσεις στην τεχνολογική αναβάθμιση των διυλιστηρίων, στις υποδομές αποθήκευσης και μεταφοράς και στο εμπορικό δίκτυο.

Στην δεκαετία του 2000 τα Ελληνικά Πετρέλαια συγχωνεύθηκαν με το διυλιστήριο της ΠΕΤΡΟΛΑ στην Ελευσίνα και ακολούθησε επένδυση 1,2 δις.ευρώ στον τομέα της βαθειάς επεξεργασίας βαρέων κλασμάτων και παραγωγής ντίζελ.Σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο σύγχρονα διυλιστήρια της Ευρώπης . Παράλληλα τα ΕΛΠΕ επεκτάθηκαν με μεγάλες επενδύσεις στα Βαλκάνια, εξαγοράζοντας το διυλιστήριο ΟΚΤΑ στα Σκόπια, ανοίγοντας δεκάδες πρατήρια καυσίμων σε Βουλγαρία και Σερβία.

Ακόμη και αν δεχτούμε ότι κάτω από το βάρος της κρίσης έπρεπε να ιδιωτικοποιηθεί η ΔΕΠΑ, αυτό δεν θα έπρεπε να έχει ταυτιστεί με το επείγον πακέτο των άλλων ιδιωτικοποιήσεων. Κάποιοι ξένοι και ντόπιοι, βιάζονται υπερβολικά για να την αποκτήσουν. Η ΔΕΠΑ και οι υποδομές της, όπως τις περιγράψαμε αναλυτικά, δεν είναι ούτε οικόπεδο ούτε κάποιο ακίνητο του δημοσίου που μένει ανεκμετάλλευτο.

Με άλλα λόγια, ο αγοραστής δεν αγοράζει τα ”ακριβά πάγια”μιάς προβληματικής επιχείρησης, αγοράζει τη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας μας, στον πολύ κρίσιμο για το μέλλον της, τομέα της ενέργειας. Και αν δεχτούμε το επιχείρημα ότι το κράτος ήταν και είναι ανίκανο να διοικήσει τέτοια επιχείρηση όπως η ΔΕΠΑ (η μέχρι σήμερα κερδοφόρα πορεία της, με κέρδη 300 εκ. ευρώ το χρόνο αποδεικνύει το αντίθετο), η παραχώρησή της σε ιδιώτη επενδυτή, έπρεπε να γίνει τουλάχιστον με δύο αυστηρότατα κριτήρια :

Πρώτο: Δέσμευση του επενδυτή να εφαρμόσει  συγκεκριμένο, επενδυτικό, στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης της εταιρείας, το οποίο να έχει εκπονηθεί από την ίδια και όλους τους αρμόδιους φορείς, με βάση την εμπειρία που μέχρι σήμερα αποκτήθηκε και να εγκριθεί από το σύνολο της Ελληνικής Βουλής, ως σχέδιο Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής. Οι υποψήφιοι αγοραστές θα μπορούσαν να καταθέσουν και προτάσεις βελτίωσής του  με την υπεραξία  χάριν της οποίας και επιδιώκουν την  απόκτηση της επιχείρησης.

Δεύτερο: Eξασφάλιση από τον επενδυτή, της επάρκειας της πρώτης ύλης τώρα, αλλά και στο μέλλον.

Η ελληνική Κυβέρνηση TAP-ώνει το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας. Είναι λοιπόν φανερό  ότι βαδίζουμε προς απλή  πώληση της ΔΕΠΑ  και όχι για ολοκληρωμένη αξιοποίησή της,  πιθανόν και με αδιαφανείς διαδικασίες; Αυτό άλλωστε επιβεβαιώνουν οι συνεχείς και απροκάλυπτες παρεμβάσεις, επίσημες και ανεπίσημες, των διαφόρων παραγόντων, κυρίως της Αμερικής. Και το ενδιαφέρον τους είναι όχι για την καλύτερη και επωφελή  λύση για την Ελλάδα, αλλά  μη τυχόν και πάρουν την ΔΕΠΑ οι Ρώσοι.

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι Ρώσοι ? Είναι  η ΓΚΑΖΠΡΟΜ, που με την άριστη συνεργασία της έχτισε η μικρή μας Ελλάδα τις ενεργειακές υποδομές της και την έως σήμερα ενεργειακή της ανεξαρτησία. Πού θέλουν οι ξένοι καλοθελητές να οδηγήσουν την Ελλάδα και τον πρωθυπουργό της; Σε ένα αδιέξοδο και επικίνδυνο παιχνίδι ενάντια στον μέχρι σήμερα στρατηγικό μας ενεργειακό εταίρο, που είναι η Ρωσία . Έτσι ερμηνεύεται η βεβιασμένη και επιπόλαιη υπογραφή, στα χαρτιά μόνο, του αγωγού TAP .

Υπογράψαμε την ”πρόθεση” μόνο, να κατασκευαστεί αγωγός για το φυσικό αέριο του Αζερμπαιτζάν, στον οποίο φυσικό αέριο ακόμη δεν υπάρχει, αλλά και όταν θα υπάρξει μετά το 2018, δεν θα είναι περισσότερο από 16 δις.κυβικά! Επιλέγουμε έτσι άλλον στρατηγικό εταίρο, ο οποίος κατά σύμπτωση είναι και στρατηγικός εταίρος της Τουρκίας, η οποία θα παίρνει τα 6 δις.κυβικά για δική της χρήση. Και βγαίνουμε έξω από τον ρωσικό αγωγό South Stream με τα σίγουρα 63 δις κυβικά μέτρα, γυρίζοντας έτσι την πλάτη μας στην Ρωσία.

Η χώρα μας, κάτω από τις τεράστιες ανάγκες, αλλά και τις εξωτερικές πιέσεις, σπρώχνεται σε λάθος επιλογές. Είναι το δεύτερο συνεχόμενο λάθος, μετά την ακύρωση του άλλου μεγάλου, για την Ελλάδα, έργου που ήταν ο ρωσικός αγωγός μεταφοράς πετρελαίου Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Η επιχειρηματολογία της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, ήταν ότι κινδυνεύει το θαλάσσιο περιβάλλον μας σε περίπτωση ατυχήματος!

“Η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει ένας και μοναδικός ενεργειακός κόμβος σε ολόκληρη την  Μεσόγειο”, είχε δηλώσει το 2005 ο Βλαντιμίρ  Πούτιν, από την Χαλκιδική. Η Ελλάδα θα μπορούσε να κατακτήσει και την ενεργειακή αγορά των Βαλκανίων πιστεύουμε εμείς. Θα έπρεπε όμως για αυτό, να έχει δίπλα της  έναν σοβαρό στρατηγικό ενεργειακό εταίρο, που προφανώς δεν είναι άλλος από την Ρωσία .

Είναι πολύ  λανθασμένα τα επιχειρήματα που προβάλουν μερικοί, ότι δήθεν η Ρωσία ”αγωνιά” για την απόκτηση του”ενεργειακού φιλέτου” της Ελλάδας. Ας δούμε την πραγματικότητα . Η συνολική αγορά της Ελλάδας σε φυσικό αέριο είναι σήμερα 3 δις κυβ. μ. Οι εξαγωγές της Γκαζπρόμ ήταν 221 δις κυβ. μ. το 2011 και η συνολική παραγωγή έφθασε τα 513 δις. κυβ. Τα μη επιβεβαιωμένα ακόμη αποθέματα της Ελλάδας, υπολογίζονται σε μερικές δεκάδες δις. κυβ. φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων, κάτω από δύσκολες συνθήκες εκμετάλλευσης και μεταφοράς τους, όταν τα επιβεβαιωμένα αποθέματα της Γκάζπρομ είναι περίπου 35 τρις.κυβ.

Είναι αβάσιμα λοιπόν τέτοιου είδους επιχειρήματα. Η Ρωσία εφαρμόζει σήμερα μια”πραγματιστική” όπως την ονομάζουν πολιτική. Σέβεται τους διεθνείς κανόνες και αρχές του εμπορίου, έγινε πλήρες μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (WTO). Ανήκει παράλληλα στους G8 και G20. Ήταν και παραμένει μια παγκόσμια ενεργειακή υπερδύναμη.

Η τυχόν παραβίαση από την Ελλάδα των κανόνων και αρχών του υγειούς ανταγωνισμού  στις επικείμενες ιδιωτικοποιήσεις, σε βάρος της Ρωσίας, θα επιφέρει ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα στις σχέσεις των δύο χωρών. Αυτό το συμπέρασμα προκύπτει όχι μόνο από τις εκτιμήσεις, αλλά και από τις επίσημες δηλώσεις υψηλόβαθμων παραγόντων της Ρωσίας. Αντίθετα, η αντικειμενική και δίκαιη προς όλους στάση της Ελλάδας, που δεν αποκλείεται να αναδείξει νικήτρια του διαγωνισμού μία από τις ρώσικες εταιρείες, θα ανοίξει νέους δρόμους συνεργασίας με την ρωσική αγορά.

Η Ελλάδα θα έχει το δικαίωμα να θέσει ειλικρινά προς την ρωσική κυβέρνηση και το θέμα των αντισταθμιστικών ωφελών, όπως και παλαιότερα αυτά ήταν συνδεδεμένα με το φυσικό αέριο. Και είναι σίγουρο ότι η Ρωσία θα το ακούσει. Με την καλή θέληση των δύο πλευρών, μπορεί να βελτιωθεί  η σημερινή ανισότητα του εμπορικού ισοζυγίου, με ραγδαία αύξηση των ελληνικών εξαγωγών προς την Ρωσία και με σχεδιασμένη αύξηση του τουρισμού προς την χώρα μας.

Για την εφαρμογή τέτοιου προγράμματος, είναι επίσης φανερό, ότι χρειάζεται η κυβέρνηση να αποκτήσει αποφασιστικότητα και δύναμη, να στηριχτεί στην απόλυτη επιθυμία  του ελληνικού λαού και στην ομοφωνία του ελληνικού κοινοβουλίου και να ξε-TAP-ώσει τους μεγάλους αγωγούς και την ενεργειακή συνεργασία με την Ρωσία, σε όλο το φάσμα των πραγματικών δυνατοτήτων της.

Τότε θα αισθάνονται και οι δανειστές μας πολύ πιο σίγουροι για την αποπληρωμή τους, αλλά και για την σοβαρότητα των αποφάσεών μας.

 

 

* Χημικός μηχανικός Πετρελαίου και φυσικού αερίου, ιδρυτικό μέλος του Ελληνορωσικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου

ΠΗΓΗ: Αntinews

Βίντεο

Μόνιμα