Antistasi

Ορφανίδης: Τα ‘χωσε σε όλους

Ο απερχόμενος Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Αθανάσιος Ορφανίδης, θα παραστεί τελευταία φορά στη Βουλή των Αντιπροσώπων συνοδεύοντας τον υπουργό Οικονομικών Βάσο Σιαρλή. Οι δύο άντρες της κυπριακής οικονομίας θα μιλήσουν για τη σημερινή κατάσταση τραπεζών και δημόσιων ταμείων, ενώ το ερώτημα κατά πόσο είμαστε κοντά στο Μηχανισμό Στήριξης θα απαντηθεί στην Επιτροπή Οικονομικών από τους πλέον κατάλληλους να απαντήσουν σε κάτι τέτοιο.

11.00 Σε λίγες βδομάδες θα βρεθεί ενώπιον της βουλής το νέο πακέτο μέτρων της κυβέρνησης για περιορισμό του ελλείματος στα επίπεδα του 2.5%, ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή. Για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τόνισε πως είναι κατ’ αρχήν θέμα των ίδιων να βρουν κεφάλαια και μόνο αν παραστεί ανάγκη θα παρέμβει το κράτος. Μελετούμε διάφορους τρόπους αν χρειαστεί να παρέμβουμε, πρόσθεσε.

11.05  Σύμφωνα με τον Αθανάσιο Ορφανίδη που πήρε το λόγο, η οικονομία βρίσκεται σε μία κρίσιμη κατάσταση λόγω των δυσμενών δημοσιονομικών δεδομένων που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια και της πίεσης που αντιμετωπίζει το τραπεζικό σύστημα.

Σύμφωνα με τον κ. Ορφανίδη, το 2008 η κυπριακή οικονομία με την είσοδο της στο ευρώ ήραν εύρωστη με το κόστος δανεισμού από τις αγορές να είχε επιτόκιο κοντά στο 4-5%.

Δυστυχώς πρόσθεσε, κατά το 2008 ξεκίνησε η δραματική επιδείνωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου αφού το πλεόνασμα του μισού και πλέον δις εξανεμίστηκε σχεδόν ολόκληρο. Και μάλιστα, πρόσθεσε υπό συνθήκες ισχυρής ανάπτυξης.

Το 2009, εξήγησε, από πλεόνασμα 500εκ. βρεθήκαμε με έλλειμμα 1.5δις ευρώ ή 6.1% του ΑΕΠ. Η μείωση του 1.8% στο ΑΕΠ δεν μπορεί να εξηγήσει την αύξηση του 1.2δις στο δημοσιονομικό έλλειμμα.

Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από την υπέρμετρη αύξηση των δαπανών κατά 1.3δις από το τέλος του 2007 μέχρι το τέλος του
2009. Η αύξηση αυτή, οφείλεται σε αυξημένες δαπάνες για κοινωνικές παροχές, μισθούς και συντάξεις. «Αυτός ήταν ο ουσιαστικός λόγος της επιδείνωσης», πρόσθεσε.

Προσπάθησα να προειδοποιήσω για τη λήψη μέτρων, ωστόσο η απαραίτητη δημοσιονομική προσαρμογή δεν έγινε. Ως εκ τούτου, από το Μάιο του 2011 αποκλειστήκαμε από τις αγορές.

Ο αποκλεισμός από τις διεθνείς αγορές, εξήγησε, οδήγησε στην αύξηση των επιτοκίων δανεισμού πλήττοντας σημαντικά την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Ορφανίδη, αυξήθηκαν σημαντικά οι πιέσεις στις τράπεζες αφού αυξήθηκε το κόστος χρηματοδότησης και άντλησης κεφαλαίων. Αυτό κατέστησε τον τραπεζικό τομέα επιρρεπή σε αρνητικές εξελίξεις στο εξωτερικό.

Οι τράπεζες, σημείωσε ο κ. Ορφανίδης θα χρειαστούν ενδεχομένως κεφάλαια που αντιστοιχούν στο 5-10% του ΑΕΠ, ποσό που είναι λιγότερο από το μισό της αύξησης του χρέους από το 2008 μέχρι το 2011. «Αντιλαμβάνεστε πόσο διαφορετική θα ήταν η κατάσταση αν ήμασταν πιο προσεκτικοί με τα δημοσιονομικά της χώρας», σημείωσε με νόημα.

Χρειάζεται αποκατάσταση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και ολοκλήρωση της κεφαλαιοποίησης των κυπριακών τραπεζών ώστε να ανατραπεί ο φαύλος κύκλος της οικονομίας.

«Η οικονομία της χώρας μας περνά κρίσιμες στιγμές. Επιβάλλονται σωστοί χειρισμοί. Διακυβεύεται όχι μόνο η οικονομία της Κύπρου και η ευημερία των πολιτών αλλά και η εθνική μας υπόσταση», κατέληξε ο απερχόμενος διοικητής.

11.15 Απαντώντας σε ερωτήσεις της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, σημείωσε πως πολλές φορές παρερμηνεύεται ο ρόλος του επόπτη και το εποπτικό πλαίσιο. Όσο περνά ο χρόνο αυξάνεται οι συγκλίσεις σε επίπεδο ευρωζώνης. Το δικό μας από το 2004 είναι εναρμονισμένο με αυτά άλλων χωρών. “Ήταν πολύ λυπηρό να γίνομαι το 2008 και το 2009 δέκτης πολιτικών παρεμβάσεων για χαλάρωση στο εποπτικό πλαίσιο. Κατηγορήθηκα στην επιτροπή Ελέγχου της Βουλής από γνωστό επιχειρηματία (σ.σ. Αντρέα Βγενόπουλο) την ίδια ώρα που γινόταν δεκτός από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ενώ είχε και επαφές με τον τότε υπουργό Οικονομικών. Εγιναν προσπάθειες για χαλάρωση εποπτικού πλαισίου άλλα έχουμε την συνείδηση που ήσυχη ότι δεν επηρεάστηκα.

Ο κ. Ορφανίδης έκανε αναφορά και σε μέλη του ΔΣ της Κεντρικής που επιχείρησαν να κάνουν τις ίδιες κινήσεις. Σήμειωσε μάλιστα, πως ένας από αυτούς βρίσκεται στην αίθουσα εννοώντας τον Πάμπο Παπαγεωργίου.
“΄Οταν η κυβέρνηση ταυτίζεται με συγκεκριμένο επιχειρηματία για χαλαρώσεις προς όφελος τράπεζας που ελέγχει τότε γίνεται ακόμα πιο δύσκολη η δική μου δουλειά”.
Το 2008 είχαμε παραινέσεις για χαλάρωση στους δείκτες ρευστότητας των τραπεζών με δικαιολογία να αυξηθεί η ρευστότητα αλλά και πάλι δεν συγκατατέθηκα.

Έπρεπε να βάλουμε δικλείδες για ελληνικό κούρεμα

Για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων είπε πως το ελάχιστο που θα ζητούσε αν ήταν πρόεδρος της Δημοκρατίας, ήταν σε περίπτωση που οι τράπεζες χρειάζονταν κεφάλαια αυτό να γίνει μέσω του EFSF. Θα απαιτούσα να μπορούσαν οι τράπεζες να αντλήσουν κεφάλαια από τον μηχανισμό.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν ζήτησε την άποψη μου γι΄αυτό το θέμα αν και ζήτησα να συναντηθώ μαζί του και μετέφερα τις θέσεις μου και στον υπουργό Οικονομικών. Λυπήθηκαν περισσότερο γιατί η Κύπρος από όλες τις χώρες κινδύνευε περισσότερο από τέτοια εξέλιξη. Όλοι οι άλλοι ομόλογοι μου στην ΕΚΤ μου ανέφεραν πως ήταν σχεδόν σε καθημερινή επαφή με τις κυβερνήσει των χωρών για να πάρουν τις σωστές αποφάσεις.
Ο υπουργός κατά την απόφαση του κουρέματος της 21 Ιουλίου (Χαρίλαος Σταυράκης) δεν είχε καμία επαφή με την Κεντρική, είπε. Μόνο μετά όταν ανέλαβε ο Κίκης Καζαμίας ενδιαφέρθηκε αλλά δεν είχε τα σχετικά έγγραφα στην κατοχή του για να στείλω τη θέση μου για κούρεμα Οκτωβρίου.

11.35 Δεν μπορούμε να μιλούμε για απαγόρευση της αγοράς ομολόγων αλλά για περιορισμό στην ανάληψη κινδύνων. Προειδοποίησα σχετικά με τους κινδύνους τις τράπεζες από το 2009 σε συναντήσεις που είχαμε.

Ζήτησαν από τις τράπεζες να λάβουν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα και να κάνουν συγκεκριμένες έρευνες για τα δεδομένα που έχουν αυτή τη στιγμή και για το πως έφτασαν σ’αυτό το σημείο. Πιστεύω πρέπει να γίνει και στο μέλλον μία ανεξάρτητη έρευνα στις τράπεζες.

11.48 Όταν ρωτήθηκα παλαιότερα από την επιτροπή αν υπήρχαν κίνδυνοι για μεταφορά της διαχείρισης του δημόσιου χρέους από την Κεντρική στο υπουργείο Οικονομικών είπα πως αν γινόταν σωστά θα ήταν εντάξει. Δυστυχώς, δεν έγινε σωστή διαχείριση και βρεθήκαμε να ψάχνουμε ρευστό όταν το κόστος στις διεθνείς αγορές ήταν απαγορευτικό.

11.57 Έντονες ερωτήσεις από βουλευτές του ΑΚΕΛ. Ο Πάμπος Παπαγεωργίου απαντώντας σε προηγούμενο σχόλιο του κ. Ορφανίδη είπε πως θέση του είναι πως τις αποφάσεις πρέπει να τις λαμβάνει το Υπουργικό Συμβούλιο και όχι ο Διοικητής όπως ερμηνεύει αυτός τον νόμο. Υπήρχε τότε ένα αίτημα από τον κ. Βγενόπουλο για να αυξήσει η MIG κατά 10% τη συμμετοχή της στη Λαϊκή αλλά δεν είχε σχέση με αυτό το ζήτημα που θέσαμε τότε.

12.02 Θα μπορούσαμε να είμαστε ακόμα πιο σκληροί και από πιο νωρίς με συγκεκριμένο επιχειρηματία αν δεν υπήρχαν πολιτικές παρεμβάσεις και αν δεν έκανε δηλώσεις έξω από το Προεδρικό”, διερωτήθηκε ο Διοικητής.

“Βγήκε προς τα έξω η αμφισβήτηση του Διοικητή από μέλη του ΔΣ και ο επόπτης δεν είχε τη στήριξη της κυβέρνησης αλλά αντίθετα υπόσκαψη”. Ενδεχομένως αν ο διοικητής είχε τη στήριξη της κυβέρνησης να μπορούσε να ήταν πιο αυστηρός.”

Για ομολογα: Καμία επένδυση δεν είναι χωρίς ρίσκο. “Εγώ ρωτώ: Όταν λαμβάνονταν αποφάσεις για αγορά ελληνικών ομολόγων ή για επέκταση τράπεζας στο εξωτερικό εθεωρείτο τότε από τις τράπεζες και τις εποπτικές αρχές ότι τα ρίσκα ήταν ικανοποιητικα;” Η τράπεζα για την οποία υπάρχει ανησυχία για εξεύρεση κεφαλαίων δημιουργήθηκε από συγχώνευση μία κυπριακής με δύο ελληνικές τράπεζες το 2006. Δεν ξέρω πως λειτουργούσε τότε η Κεντρική αλλά αν ήταν με τα σημερινά δεδομένα, τότε πρέπει να μην υπήρχαν σημαντικοί κίνδυνοι για να γίνει δεκτή η συγχώνευση.

12.15 Όταν μιλούμε για επενδύσεις ή εξαγορές τραπεζών είναι βασική ευθύνη τραπεζών και όπως είπα ήδη τους ζητήσαμε να το ερευνήσουν.

Όταν μία χώρα επιλέξει να ακολουθήσει ένα συγκεκριμένο μοντέλο οικονομίας τότε, ναι, πρέπει να έχει και τα εχέγγυα να στηρίξει αυτό το μοντέλο και στη συγκεκριμένη περίπτωση τις τράπεζες.

Αν για τρία χρόνια ο υπουργός Οικονομικών αγνοούσε ότι οι δαπάνες πρέπει να αναπτύσσονται αντίστοιχα με την οικονομία, τότε αυτό είναι λάθος, σημείωσε σχολιάζοντας την αύξηση των δαπανών από το 2008-2011.

12.23 Αν το κράτος μέχρι τον Ιούνιο ανακτήσει την αξιοπιστία του και επανέλθει στις αγορές καλύπτοντας τις ανάγκες του, τότε δεν θα μιλούσαμε καν για μηχανισμό. Γι΄αυτό και από τον Μάη του 2011 έλεγα ότι ζω με αυτήν την αγωνία. Τον τελευταίο καιρό, αυτό είναι το θεμα που μας απασχολεί συνέχεια και  με τον Κίκη Καζαμία και με τον Βάσο Σιαρλή: πως να βρούμε λύσεις. Τον τελευταίο καιρό γίνονται πολύ λεπτοί χειρισμοί στα θέματα αυτά. Μέχρι τις 2 Μαιου σας λέω θα γίνω καλοί χειρισμοί, από εκεί και πέρα δεν ξέρω.

”Οποιος εν αντρέπεται ο κόσμος εν δικός του” ήταν η απάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια στις χθεσινές αναφορές του απερχόμενου Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιου Ορφανίδη περί πολιτικών παρεμβάσεων από κύκλους του Προεδρικού για χαλάρωση του εποπτικού πλαισίου προκειμένου να εξυπηρετηθεί συγκεκριμένος επιχειρηματίας.

Σε δηλώσεις του μετά την εκδήλωση της ΠΕΟ για την Εργατική Πρωτομαγιά ο Πρόεδρος Χριστόφιας ξεκαθάρισε ότι «δεν έγινε καμιά πολιτική παρέμβαση», επικρίνοντας τον Αθανάσιο Ορφανίδη ότι προσπαθεί να φορτώσει τη δική του ευθύνη στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στον οποιονδήποτε άλλον.

«Οι ευθύνες του κ. Ορφανίδη για την έκθεση των κυπριακών τραπεζών στα ελληνικά ομόλογα είναι ασήκωτες», τόνισε ο Πρόεδρος Χριστόφιας και κατηγόρησε τον απερχόμενο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας ότι ήθελε «να επιβάλει και πολιτική και τη θέληση του στον εκλεγμένο Πρόεδρο της Δημοκρατίας», κάτι που δεν επέτρεψε, όπως είπε.

«Πουθενά αλλού δεν γίνεται κάτι τέτοιο», ανέφερε και πρόσθεσε ότι ο κ. Ορφανίδης «απαιτούσε τσαλαπάτημα των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Αυτών των δικαιωμάτων για τα οποία μιλούμε σήμερα: κατάργηση της ΑΤΑ, μείωση μισθών και φόρτωμα των βαρών στον απλό άνθρωπο».

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ακόμη ότι ο κ. Ορφανίδης «προσπαθεί να αθωώσει τον εαυτό του και να αποσείσει τις ασήκωτες, προσωπικές, δικές του ευθύνες για το σημερινό κατάντημα».

«Φαίνεται ότι ο κ. Ορφανίδης φεύγει πυροβολώντας. Είναι σαφές ότι επιβεβαιώνει την ορθότητα της απόφασης του Προέδρου να μην τον επαναδιορίσει», κατέληξε ο Πρόεδρος Χριστόφιας.

Η κυβέρνηση και όχι ο διοικητής προειδοποιούσε για την οικονομική κρίση, δήλωσε στο Μεσημέρι και Κάτι ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Στέφανος Στεφάνου.
Και ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Αντρος Κυπριανού κατηγόρησε σήμερα τον απερχόμενο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιο Ορφανίδη ότι ταυτίστηκε με συγκεκριμένες πολιτικές και συντάχθηκε με πολιτικά κόμματα και πρόσωπα σε μια προσπάθεια να πλήξει την Κυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια.

Μιλώντας στην εκδήλωση της ΠΕΟ για την Εργατική Πρωτομαγιά, στη Λευκωσία, ο κ. Κυπριανού εξέφρασε τη λύπη και τη δυσφορία του ΑΚΕΛ «για τον τρόπο με τον οποίο ο κ. Ορφανίδης επέλεξε να τοποθετηθεί μετά από τη λήξη της θητείας του».

«Ο κ. Ορφανίδης καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του έγινε μέρος των πολιτικών αντιπαραθέσεων στο νησί», είπε και πρόσθεσε ότι «όχι απλά και μόνο ταυτίστηκε με συγκεκριμένες πολιτικές αλλά συντάχθηκε με πολιτικά κόμματα και πολιτικά πρόσωπα σε μια προσπάθεια να πλήξει την Κυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια».

«Για πέντε ολόκληρα χρόνια», συνέχισε, «συζητούσαμε μαζί του και προσπαθούσαμε τον πείσουμε ότι θα έπρεπε να τοποθετηθεί επιτέλους δημόσια και για την ανάγκη λήψης μέτρων τα οποία θα οδηγούσαν σε εισφορά του πλούτου, του συσσωρευμένου πλούτου αλλά και των κερδών στην προσπάθεια αντιμετώπισης των συνεπειών της οικονομικής κρίσης».

Όπως είπε, «δεν βρήκε λέξη να πει δημόσια γι΄αυτά τα ζητήματα. Και βγήκε όταν έληξε η θητεία του για να πει ότι τάχατες μεγαλοτραπεζίτης φεύγοντας από το Προεδρικό προέβαινε σε δηλώσεις οι οποίες δυσκόλευαν το έργο του, οι οποίες απαιτούσαν, τάχατες, πιο χαλαρό έλεγχο πάνω στις τράπεζες».

«Ξεχνά βέβαια ο κ. Ορφανίδης ότι οι πρώτοι που βγήκαν δημόσια και στήριξαν τη θέση ότι το ελεγκτικό σύστημα της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ικανοποιητικό και δεν μπορούμε να συναινέσουμε με κάτι λιγότερο ήταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο ΓΓ της ΚΕ του ΑΚΕΛ», πρόσθεσε.

Συνέχισε λέγοντας ότι «εκείνοι με τους οποίους ταυτίστηκε, αντιθέτως, ήθελαν λιγότερο έλεγχο γιατί θεωρούσαν ότι αυτό επέβαλλαν τα συμφέροντα των αντιλήψεων τις οποίες είχαν».

«Υπάρχει όμως και κάτι άλλο το οποίο θεωρώ το λιγότερο τραγελαφικό», είπε και πρόσθεσε ότι ενώ ο κ. Ορφανίδης «είχε την ευθύνη να ελέγξει τη λειτουργία των τραπεζών αλλά και να επηρεάσει, να επιδράσει σε ό,τι αφορά τον καθορισμό των επιτοκίων», εντούτοις, συνέχισε ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, «ο κ. Ορφανίδης με την μεγαλύτερη ευκολία είπε ότι :’δεν μπορούσα να κάμω κάτι περισσότερο απ’ αυτά τα οποία έπραξα’».

«Και τα πολιτικά κόμματα με την μεγαλύτερη ευκολία αποδέχονται αυτό το επιχείρημα», είπε και πρόσθεσε ότι «την ίδια στιγμή όμως, απαιτούσαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος ούτε ευθύνη αλλά και ούτε αρμοδιότητα είχε για να ελέγξει τις τράπεζες και τα επιτόκια, να πάρει μέτρα τάχατες για να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα».

Απευθυνόμενος στους συμμετέχοντες στην εκδήλωση της ΠΕΟ, ο κ. Κυπριανού είπε ότι «ζούμε σε μια εποχή όπου η αλήθεια και η πραγματικότητα διαστρεβλώνονται και θα πρέπει να μεριμνήσουμε εμείς, έτσι ώστε να περάσουν τα αληθινά μηνύματα στον κυπριακό λαό. Να δώσουμε την πραγματικότητα για να μπορέσει να κρίνει τον κάθε έναν από εμάς αντικειμενικά και να τοποθετηθεί έναντι μας», κατέληξε.

Παρεμπιπτόντως ο μελαψός, με μουστάκι, σωματοφύλακας του Χριστόφια που βρίσκεται από πίσω του στο βίντεο που ακολουθεί τι φυλή νάναι άραγε

Βίντεο

Μόνιμα