Antistasi

 

       

Θέατρο Κώστα Μόντη. Δήμος Αγίου Δομετίου,  20 Νοεμβρίου 2010

Θεέ μου να’ ταν όρομαν, τζι’ ας ήταν όρομαν κακόν

Θεέ μου να’ ταν ψέμαν, το ψέμαν εν περαστικόν

Μα τουν το μαύρο πρωινό, ότι θωρώ εν αληθινόν.

Δεν ένει μη κακόν λοιμός, αστροπελέτζιν ή σεισμός

Ή πιο μιάλον θανατικό

Εν αμολόητον κακόν, εν ματζελλιόν τζιαι φονικόν

Θεέ μου ένεν όρομα, Θεέ μου ένεν ψέμαν

Εν η αλήθκεια τζι’ εν πικρή, εν άλλοι οι σκούντροι τζ’ οι οχτροί

Μ’ αδερφικόν το γαίμαν…

Από το δοκιμαντέρ, «Έτσι προδόθηκε η Κύπρος». Στίχοι Γιώργου Φιλή.

­­

Πανοσιολογιότατε εκπρόσωπε του Μακαριοτάτου, έντιμοι κύριοι εκπρόσωποι των Κοινοβουλευτικών κομμάτων, έντιμοι κύριοι Βουλευτές, έντιμοι κύριοι Δήμαρχοι, κύριε Διοικητή της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου, κύριε Διοικητή του 211 Τ.Π., κύριοι Γενικοί Διευθυντές Αστυνομίας, Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και ΑΗΚ, Δημοτικοί Σύμβουλοι, Συγγενείς Ηρώων, εκλεκτοί προσκεκλημένοι, κυρίες, κύριοι, αγαπητοί συμπολεμιστές και πίσω αν μου επιτρέπετε αγαπητοί στρατιώτες, να σας αποκαλέσω «όμοιους» όπως στην αρχαία Σπάρτη, παλιοί και νέοι, εδώ μαζί.

Βρισκόμουν πρόσφατα στο Λονδίνο για θεραπεία τραύματος του πολέμου. Μεταξύ άλλων διάβαζα το βιβλίο του Ελδυκάριου συμπολεμιστή μου Αθανάσιου Χρυσάφη, «Οι Άγνωστοι Στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ 1974», το οποίο θεωρώ υπεύθυνο για την αποψινή εκδήλωση. Βούρκωναν τα μάτια και στέγνωναν. Ξανά βούρκωναν κι έμεναν θολά, εμποδίζοντας με να συνεχίσω.

Το βιβλίο περιλαμβάνει μαρτυρίες αδελφών Ελδυκαρίων, για γεγονότα εποχής τα οποία γνώριζα γιατί τα έζησα, αφού υπηρετούσα τότε ως αρχιφύλακας στο Πάι – Πας φυλάκιο του 1ου Λόχου 211 Τ.Π. εδώ στον Άγιο Δομέτιο. Ζωντάνευαν στο μυαλό εικόνες τραγικές, εικόνες συγκλονιστικές, εικόνες από την περιβόητη Μάχη της Λευκωσίας, όπως όμως δεν την περιέγραψε 36 χρόνια ΚΑΝΕΝΑΣ.

Εικόνες από τις μάχες στα χαρακώματα, εκεί στα υψώματα του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ, όπως κάτω στον κάμπο…. τόσο ίδιες με τις δικές μας εκεί στα πολυβολεία και χαρακώματα του Αγίου Δομετίου, Αγίου Παύλου, ΛΥΤ, ΤΡΙΜΕΛΟΥΣ, Λήδρα-Πάλας, πολυκατοικία Σιακόλα, CΥΤΑ, Μαγκλή έως την οδό Λήδρας.

Η φόρτιση στην παρουσία των αδελφών συμπολεμιστών μεγάλη. Τα συναισθήματα στο απόγειο. Τι να πρωτοαναφέρω από εκείνη την γραμμή της ΕΛΔΥΚ και του 1ου Λόχου 211 Τ.Π. Από ποιό τραγικό γεγονός να ξεκινήσω. «Ο Ήρωας Σολωμός που κόπηκε το δεξί του χέρι, μετά από χρόνια στα νοσοκομεία, γύρισε κάποτε στο χωριό του, το Τραγανό Ηλείας. Ο σκύλος του από μακριά τον κατάλαβε κι’ έτρεξε να τον προϋπαντήσει. Με το καλωσόρισμα όμως ξεψύχησε, λες κι έκανε τάμα, να τον δει κι ας πεθάνει. Ποιός άλλος νοιάστηκε γι’ αυτόν τον Ήρωα; Αυτόν τον ήρωα που μας θυμίζει τον συμπολεμιστή Γιώργο Σκουφάρη που πολεμώντας στην ταράτσα της CYTA, δέχτηκε βλήμα καμπύλης τροχιάς, έχασε το πόδι του και ξεψύχησε αργότερα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ήταν στρατιώτης του 1ου Λόχου 211 Τ.Π. ……Ποιός νοιάστηκε;

Η ζωή μας μοιάζει με ένα μεγάλο ψέμα. Ήμασταν νέοι τότε ξένοιαστοι με όνειρα, με σχέδια και όλα ξαφνικά ήρθαν πάνω κάτω. Ένα καταραμένο πραξικόπημα έφερε τις ζωές μας ανάποδα. Ένα πραξικόπημα αρκετό για να ανοίξει τις κερκόπορτες στους Αττίλες. Και όρμησαν σαν «ΣΚΥΛΙΑ ΝΑ ΦΑΝΕ». Μπήκαν στην Κύπρο… ΟΙ ΟΧΤΡΟΙ.

Εδώ στα βόρεια και βορειοδυτικά προάστια, μαζεύτηκε όλο το τουρκολόι, μ’ εξοπλισμό Νατοϊκό, πρωτόγνωρο για μας που κρατούσαμε λιανοτούφεκα. Νόμιζαν ότι ισοπεδώνοντας τα πάντα θα περνούσαν. Γελάστηκαν όμως. Τα λιανοτούφεκα έκρυβαν πίσω τους ψυχές αρχαίες ελληνικές.

Εκείνο το μαύρο χάραμα της 20ης Ιουλίου, τ’ αδέλφια μας οι Ελδυκάριοι δεχόντουσαν άνανδρη επίθεση. Καμία προειδοποίηση. Οι «Ηγήτορες» του ΓΕΕΦ δεν έβλεπαν αλλά δεν άκουγαν κιόλας.

Εκεί στο ύψωμα της ΕΛΔΥΚ, όπως συνηθίζαμε εμείς οι Πρωτολοχίτες να λέμε, καταγράφονταν οι πρώτοι νεκροί του στρατοπέδου καμένοι από βόμβες Ναπάλμ. Στην παράλληλη γραμμή άμυνας τότε, στην επικράτεια του 1ου Λόχου του 211 Τ.Π. που φύλασσε από το στρατόπεδο της τουρδύκ, εδώ στον Άγιο Δομέτιο έως την Λήδρας, η ίδια φωτιά.

Στο Λήδρα Πάλας, στον 4ο όροφο το κορμί του αδελφικού φίλου Ελισσαίου Λάκη θα δεχτεί βλήμα Π.Α.Ο και θα βρει τραγικό θάνατο μαζί με τον Δεκανέα Ιωάννου Αναστάσιο που ήταν δίπλα του. Μάρτυρας του γεγονότος,  πιο πίσω θα επιζήσει ο Πέτρος Χατζηθωμάς. Θα σκοτωθεί και ο Ευαγγέλου Ευάγγελος στο Μέγαρο Μαγκλή.

Καιγόταν ο κάμπος, καιγόταν ο Πενταδάχτυλος. Στην προσπάθεια τους να προστατέψουν την Λευκωσία έπεσαν μέσα στη φωτιά τα παλικάρια της ΕΛΔΥΚ, όπου με αρετή και τόλμη έκαναν τις γνωστές επιθέσεις κατά του Κιόνελι, καθηλώνοντας τον εχθρό στην περιφέρεια.

Εμείς από τα φυλάκια με Λοχαγό μας τον αείμνηστο Χριστοδουλίδη Ιωάννη, αποτρέπαμε τις όποιες προσπάθειες των αλεξιπτωτιστών να προωθηθούν προς τον Άγιο Παύλο, καταφέρνοντας στον Α’ γύρο, να μην χάσουμε μέτρο γης, τονίζαμε την συμβολή των εφέδρων αξιωματικών και άλλων δυνάμεων που έσπευσαν στην περιοχή για να μας ενισχύσουν.

Μέχρι και σήμερα δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε το γεγονός ότι κατά την εκεχειρία μετά τον Α’ γύρο, νεοαφιχθέντες αξιωματικοί εφάρμοσαν στην περιοχή μας την παράλογη και εξωφρενική διαταγή του «Μην βάλετε είναι εκεχειρία», απειλώντας μας ότι θα μας εκτελούσαν αν πυροβολούσαμε τον εχθρό, ενώ οι Αττίλες την παραβίαζαν και προφανώς γνωρίζοντας, προέλαυναν αφύλακτοι. Έτσι παραδόθηκε η περιοχή Αργάκι, δόθηκε πίσω το στρατόπεδο της τουρδύκ, το οποίο είχε εγκαταλειφτεί από τις 19 Ιουλίου και στη συνέχεια παραχωρήθηκε ο περιβόητος κάμπος του Κιόνελι, στρατηγικής σημασίας. Έτσι βρέθηκε περικυκλωμένη η ΕΛΔΥΚ και η γραμμή μας εκτεθειμένη στην τεράστια δύναμη του πυρός των Τούρκων που πλησίασαν πλέον από 50 έως 250 μέτρα, κάρφωσαν τούρκικες σημαίες μπροστά μας και οχυρώθηκαν καταφέρνοντας να ενώσουν χωρίς μάχη όλη τη γραμμή αεροδρομίου, Αργάκι, τουρδύκ, Κιόνελι ενώ παραμέναμε απλοί θεατές, μάρτυρες και θύματα ενός σικέ πολέμου, ας μας επιτραπεί η έκφραση.

Ξημερώματα 13ης Αυγούστου σειόταν ο Πενταδάχτυλος κι η περιοχή όλη. Από τον Πενταδάχτυλο ολόκληρες φάλαγγες με ερπυστριοφόρα, τεθωρακισμένα οχήματα και τανκς, κατέβηκαν και παρατάχτηκαν απέναντι μας ανενόχλητα. Με την ψυχή μας να κοχλάζει από οργή και αγανάκτηση, με δάκρυα στα μάτια, αντιληφθήκαμε τα αυτονόητα.

Τα πάντα ήταν στημένα κι έτοιμα για το μεγάλο μακελειό. Πριν το φονικό επικρατούσε νεκρική σιγή στις γραμμές όλων. Ξέραμε με το πρώτο φως ότι θα αντιμετωπίζαμε επίθεση. Ακολουθούσαμε το πεπρωμένο μας. Ξέραμε πλέον πως ολόκληρη η περιοχή κρεμόταν από τα χέρια των Ελδυκαρίων, των στρατιωτών του Α’ Λόχου του 211 Τ.Π.  και των εφεδρικών δυνάμεων που στάλθηκαν να ενισχύσουν τις θέσεις μας στα πλαίσια του παιχνιδιού του παραλόγου όπως αποδείχτηκε πως ήταν. Γιατί ποιος νοήμων στρατιωτικός επιτρέπει στον εχθρό να επελάσει αμαχητί και μετά να προσπαθεί τάχα να τον ανακόψει; Ποιός πατριώτης στρατιωτικός απειλεί τους κληρωτούς στρατιώτες της γραμμής με καλάσνικωφ ότι θα τους τουφεκίσει σαν σκυλιά αν βάλουν κατά του εχθρού που παραβίαζε την εκεχειρία προελαύνοντας; Και πώς βρέθηκαν τα καλάσνικωφ στα χέρια τους; Κάτω από τέτοιες προδομένες συνθήκες τρώγοντας, άνοιξε η όρεξη του Αττίλα. Έτσι πλέον οι Τούρκοι ήθελαν και τη Λευκωσία. Λογαριάσανε λάθος όμως και αυτοί και οι άλλοι που μας πρόσφεραν σαν πρόβατα επί σφαγή. 

Η απόφαση μας πάρθηκε σιωπηλά και δεν ήταν άλλη όπως αυτή του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου πριν την Άλωση

«Το την Πόλιν σοι δούναι, ούτ’ εμόν εστί,

ουτ’ άλλου των κατοικούντων εν ταύτη.

Κοινή γαρ γνώμην, πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν

και ου φεισόμεθα της ζωής ημών».

 ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΔΕΝ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ. Η Λευκωσία έπρεπε να σωθεί.

Παραμονή της Παναγίας ο χάρος ξεχύθηκε στην περιοχή. Βόμβες Ναπάλμ άρχισαν πάλι να συγκλονίζουν και να καίνε την περιοχή. Ομοβροντίες βαρέως πυροβολικού και οι γνωστές «κόμπρες», συμπλήρωναν το ολέθριο σκηνικό.

Τα πολυβολεία μας έτριζαν και δονούνταν από τις απανωτές εκρήξεις. Δέσαμε ρούχα στα πρόσωπα, τα μαυρισμένα από την σκόνη, τον καπνό, τον ιδρώτα, για να μπορούμε να αναπνέουμε.

«Κανόνια φτύνουνε φωτιά, τ’ αλόγατα αφρίζουν,

Κεφάλια σπέρνονται στη γη και τα σπαθιά θερίζουν.

Εδώ γεννιούνται ήρωες, πεθαίνουνε τιτάνες,

Εδώ χηρεύουνε μικρές, μαυροφορούνται μάνες!

Δεν προσκυνάνε οι αετοί, θανατικό σκορπάνε

Κι αλαφιασμένοι οι οχθροί την πλάτη τους γυρνάνε».

 «Έξοδος μεσολογγίου» (Απόσπασμα) στίχοι:

 Γιώργος Πιάς, Μουσική : Ανδρέα Πρέζα.

Ως εις την φάλαγγα των Σπαρτιατών γίναμε ένα σώμα. Αν και προδομένοι επαίσχυντα αντί να λιποτακτήσουμε, μείναμε και δώσαμε την άνιση μάχη. Είπαμε, μόνο πάνω από τα πτώματα μας θα περάσουν. Ας ζήσουν με τις ερινύες να τους κατατρέχουν οι παλικαράδες που μας απειλούσαν κατά την εκεχειρία και φυσικά εξαφανίστηκαν για να γλιτώσουν το άχρηστο τομάρι τους με τον πρώτο πυροβολισμό.

Τρέμω να μπω σε λεπτομέρειες και ονόματα ηρώων. Για ποιόν να πρωτομιλήσω; Για ποιόν να μην πω;  Για τον 1ο Λόχο της ΕΛΔΥΚ του Ταγματάρχη Σπύρου Δελλή που πολεμούσε στο ύψωμα Β΄; την θυσία του Λοχαγού Σταυριανάκου; ή για τον Ήρωα Δημήτρη Σιμίτα που πολεμούσε όρθιος και ημίγυμνος ; Τον Δεκανέα Δημήτρη Λούρπα; Που έπαιρνε τα όπλα από τους σκοτωμένους συμπολεμιστές του και συνέχιζε να πολεμά; Για τον Ηρωικό 4ο Λόχο του Λεμεσιανού Λοχαγού Λούη Ιωαννίδη; Ένα Λόχο που είχε 25 νεκρούς; Ή για το 2ο Λόχο του Λοχαγού Κωσταντούλα και τον μισό λόχο βαρέων με λοχαγό τον Πίο που είχε επίσης πολλούς νεκρούς;

Πολύνεκρες οι μάχες, ίδιες και στον κάμπο του Αγίου Δομετίου του οποίου είχε ευθύνη φύλαξης το 211 Τ.Π. με ενίσχυση εφέδρων. Τα πολυβολεία μας διαλύονταν, τα χαρακώματα μας σκάβονταν από τις εκρήξεις κι ο βαρκάρης της Αχερουσίας λίμνης ήταν εκεί και μάζευε ζωές από τα χαρακώματα. Οι ενδοτικοί αξιωματικοί της «Εκεχειρίας» εξαφανίστηκαν, δεν ήταν στα χαρακώματα, επιβεβαιώνοντας την προδοτική τους στάση. Ένα-ένα τα νεανικά χαμόγελα έσβηναν. Άλλοι ακρωτηριάζονταν κι άλλοι διαλύονταν κυριολεκτικά από τα εχθρικά πυρά. Εκεί άφησε την τελευταία του πνοή ο Ιωάννου Ιωάννης του Κώστα, στο ηρωικό πολυβολείο «Παλούκια». Εκεί τελευταίος έπεσε και ο ήρωας της Γαλάτας, Πανίκος Αθανασίου, καλύπτοντας άλλους να αναδιπλωθούν στην κατοικημένη περιοχή. Εκεί στο ηρωικό πολυβολείο του Πάι Πας κομματιάστηκε ο Παππουλής ο Γιαννάκης, εκεί σκοτώθηκε ο Χατζηπαύλου Νίκος, εκεί κι ο Λοχίας Ηλίας Καννάουρος, για να γραφτούν στο πάνθεο των ηρώων. Όλοι αυτοί πολέμησαν μέχρι τελευταία ρανίδας του αίματος τους, τις κείνων ρήμασι πειθόμενοι.

Σ’ αυτή τη συνοικία που τόσο αγαπήσαμε. Σ’ αυτή τη συνοικία που λίγο πριν την εισβολή καμαρώναμε τις ξένοιαστες κοπέλες του Αγίου Παύλου που μάζευαν λουλούδια για να στολίσουν τον Επιτάφιο και μόνο ποιήματα τους αρμόζουν. Γι’ αυτές λοιπόν έγραψα και αφιερώνω αυτό το ποίημα.

Φκιόρα του επιτάφιου, κοπέλες τ’ Άη Παύλου
να πάτε να μαζέψετε στην άκριαν του κάμπου.

Ντυμένες να ‘σαστεν καλά, ωραία στολισμένες,
τζιαι νάν πλεξούδες τα μαλλιά όμορφα κτενισμένες.

Στην Μιχαλάκη Καραολή θέλω σαν θα θκιαβήτε,
 σταθείτε κόρες, μια στιγμήν στον ουρανόν να δείτε.

Δε θέλω να βουρκώσετε, μήτε να λυπηθείτε,
ότι τζιαι να ακούσετε, μα ότι τζιαι να δείτε.

Αλύτρωτες, ηρώων ψυχές, τζιαμαί ψηλά στενάζουν,
νωπές εν πό ‘χουσιν πληγές, αίμαν ακόμα στάζουν.

Ήτανε είκοσι χρονών, σε τζείν’ την τραγωδίαν
τζιαι με την βάρκαν κίνησαν για την Αχερουσίαν.

Για την Πατρίδαν τζιαι για σας, κόρες, δεν φοβηθήκαν,
τον χάροντα παλεύκοντας, τζιαμαί εσκοτωθήκαν.

Έναν τζιερίν ν’ ανάψετε, κόρες στην εκκλησιάν σας,
νάχουν Θεού μακάρισην, πήτε που την καρκιάν σας.

Όλα εκεί έγιναν στάχτη κι αποκαΐδια και το αίμα μας έβρεξε την ΜΑΝΑ ΓΗ. Για την τιμή, την Πατρίδα και την Ελευθερία.

Σώθηκε ο Άγιος Δομέτιος, σώθηκε η Λευκωσία κι αυτοί οι «Ηγήτορες» δυστυχώς αγνόησαν, ξέχασαν ή παραχάραξαν την ιστορία του 1ου Λόχου του 211 Τ.Π. ΜΑΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΑΝ. Άγνωστοι έμειναν και οι ηρωικοί ΕΛΔΥΚΑΡΙΟΙ.

Όπως προανέφερα διαβάζοντας το ΜΟΝΑΔΙΚΟ στο είδος του βιβλίο, διέκρινα από τα γραφόμενα τους πολλή πίκρα και παράπονο για τη γενική άδικη αντιμετώπιση και στάση της πολιτείας και κατ’ επέκταση της κοινωνίας που ακόμα δεν αναγνωρίζει, τους άξιου θαυμασμού αγώνες και θυσίες τους για την υπεράσπιση του νησιού μας.

Γνωρίζοντας όλα αυτά κρίναμε ότι έπρεπε ο Σύνδεσμος «Μαχητές 1ου Λόχου 211 Τ.Π. 1974», να ΔΙΔΥΜΟΠΟΙΗΘΕΙ με τον «Πανελλήνιο Σύνδεσμο Ελληνικής Δύναμης Κύπρου 1974». Γι’ αυτούς τους κοινούς αγώνες, κοινές θυσίες, κοινό όραμα, για μια Κύπρο επιτέλους ελεύθερη από την τουρκική κατοχή.

Τα Διοικητικά μας Συμβούλια κατέληξαν σε ομόφωνες αποφάσεις γι’ αυτό μετά από 36 χρόνια, οι νέοι τότε Ελδυκάριοι και Κληρωτοί στρατιώτες του 1ου Λόχου 211 Τ.Π. είναι εδώ μέσω των Δ.Σ. για να υπογράψουν το Πρωτόκολλο Διδυμοποίησης.

Είμαστε εδώ με στεντόρεια φωνή ν’ ακουστεί σ’ όλο το Πανελλήνιο ότι: «Είναι ντροπή μας, ένα γένος που με το αίμα του πύργωσε τη λευτεριά του, που περπάτησε τη δύσκολη ανηφοριά, να παραδεχτεί πως δεν μπορεί να περπατήσει στον ίσιο δρόμο, άμα ειρήνεψε. Κι ότι δεν ξέρουμε εμείς να συγυρίσουμε το σπίτι, που με το αίμα μας κρατήσαμε ελεύθερο».

Ας παραδειγματιστούμε λοιπόν απ’ αυτούς που θυσιάστηκαν, ας βρούμε επιτέλους την Ελληνική Λεβεντιά μας κι ας αγωνιστούμε να λυτρώσουμε τα επί 36 ολόκληρα χρόνια σκλαβωμένα εδάφη μας.

Πέρα αυτών και καταληκτικά, απευθυνόμαστε σε σας, δίδυμα πλέον αδέλφια μας, πολεμιστές της ΕΛΔΥΚ και ως μαχητές του 1ου Λόχου 211 Τ.Π. 1974, υποσχόμαστε πως σ’ εμάς θα βρείτε στήριγμα στις δυσκολίες επιβίωσης που αντιμετωπίζετε όπως κι εμείς, αφού δυστυχώς οι κυβερνήσεις μας δεν στάθηκαν στο ύψος τους και έδωσαν άλλες προτεραιότητες, μεταξύ άλλων και σε θέματα ανάξια σχολιασμού.

                                                               Σας ευχαριστώ όλους.

                                                         Με πατριωτικούς χαιρετισμούς

                                                              Πρόεδρος του Συνδέσμου

                                                          «Μαχητές Α΄ Λόχου 211 Τ.Π.1974»     

                                                                      Κώστας Μεταξάς

Βίντεο

Μόνιμα