Antistasi

15590420_1046118078848990_2263435826885111328_n
Ὁ Καταδρομέας τῆς ἐπιστρατευμένης 34ης ΜΚ Πέτρος Σολωμοῦ ἀναφέρεται σέ αὐτήν τήν λίγο γνωστή μά ἐξίσου ἡρωϊκή Μάχη στό Πυρόϊ. Λέει λοιπόν ὁ βετεράνος καταδρομέας:
«Ἐν τῷ μεταξύ ἡ 31η Μοίρα πού εἶχε ἀναλάβει ἀμυντική διάταξη καί εἶχε ἁπλωθεῖ σχεδόν γραμμικά ἀπό Ἀγλαντζιά μέχρι τή περιοχή τῆς 34ης Μοίρας Καταδρομῶν δηλαδή μέχρι τό Ἅγιο Σωζόμενο καί τήν Ποταμιά. Τότε διαπιστώθηκε ὅτι οἱ Τοῦρκοι εἰσβολεῖς προσπαθοῦσαν νά περιορίσουν τήν ἀπόσταση μεταξύ τῶν δυνάμεών μας γιά νά μήν ὑπάρχει νεκρή ζώνη καί νά συνδεθοῦν μέ τό Τουρκοκυπριακό χωριό Λουρουτζίνα. Δεδομένου ὅτι ἡ περιοχή ἦταν κομβικό σημεῖο καί ἔλεγχε τή κεντρική ὁδική ἀρτηρία Λευκωσίας –Λάρνακας ὅπως καί σέ πέντε χιλιόμετρα περίπου ἀπό τή Λουρουτζίνα εἶναι ἡ ἄλλη μεγάλη ὁδική ἀρτηρία Λευκωσία-Λεμεσοῦ, ἡ Ἐθνική Φρουρά ἔπρεπε νά δράσει ἀνεξαρτήτως θυσιῶν καί ἀπωλειῶν.
Ἀμέσως ὁ 13ος λόχος πῆρε ὁδηγίες καί ἀνέλαβε ἐπιτήρηση τῆς περιοχῆς μέ ἐπικεφαλῆς τό Ὑπολοχαγό τότε Ἠλία Γλεντζέ, τόν ἥρωα-πορθητή τοῦ Κοτζάκαγια τήν νύχτα τῆς 20/21-7-74.
Οἱ ὁδηγίες ἦταν σαφεῖς. Διμοιρία ὑπό τήν εὐθύνη τοῦ Ἐφέδρου Ἀνθυπολοχαγοῦ Ἀνδρέα Γεωργιάδη νά μεταβεῖ ἐντός τοῦ χωρίου Πυρόϊ καί νά ἀναλάβει τήν εὐθύνη τῆς προστασίας τοῦ χωριοῦ καί τῆς γύρω περιοχῆς. Ἡ τοποθέτηση τῶν ἀνδρῶν τῶν Καταδρομῶν σέ σωστή διάταξη ἦταν καταλυτική στήν ὅλη ἔκβαση τῶν μαχῶν πού ἀκολούθησαν. Ἐπιπρόσθετα ἄλλες ὁμάδες διατάχθηκαν νά ἐλέγχουν διάφορα ὑψώματα τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Στήν ὅλη προσπάθεια τοῦ διμοιρίτη Ἀνθυπολοχαγοῦ Ἀνδρέα Γεωργιάδη βοήθησε καί ὁ Ἐπίστρατος ἀνθυπολοχαγός Καταδρομῶν Καλλίνικος Ἀλαμπρίτης ὅπου ὡς ἀρχαιότερος ἀξιωματικός ἔδωσε ὅτι μποροῦσε γιά τή προάσπιση τῆς περιοχῆς καί ἡ συνεργασία μεταξύ κληρωτῶν καί Ἐφέδρων ἦταν ἄψογη.
Τίς πρωινές ὧρες, οἱ Τοῦρκοι στή προσπάθειά τους νά καταλάβουν τή περιοχή αὐτή καί παρά τήν ἐκεχειρία ἄρχισαν πυκνές καί συνεχεῖς βολές ἀπό ὅλμους πού ἔπεφταν στό χωριό καί στή γύρω περιοχή. Οἱ Τουρκικές κατοχικές δυνάμεις ἀντιλήφθησαν τή παρουσία τῶν στρατιωτῶν μας καί ἔριξαν πολυάριθμο στρατό ἀποτελούμενο ἀπό πεζικό ἀπό τό ὕψωμα Καυκάλα. Οἱ καταδρομεῖς τοῦ Ἀνδρέα Γεωργιάδη ταμπουρωμένοι καί σέ σωστή διάταξη σέ ὅλο τό μῆκος τοῦ χωριοῦ ἀπέκρουαν διαδοχικά τίς ἐπιθέσεις τῶν Τούρκων καί τούς προκαλοῦσαν τεράστιες ἀπώλειες. Σέ μία μικρή ἀνάπαυλα ἄρχισε νέα ἐπίθεση τῶν Τούρκων μέ ὑποστήριξη ὅλμων, ΠΑΟ καί πολυβόλων. Πάρα πολλά σπίτια ἔγιναν ἐρείπια καί παρόλα ταῦτα οἱ Καταδρομεῖς συνεχίζουν ἀπτόητοι τήν ἀποστολή τους. Οἱ Τοῦρκοι εἶχαν τά ἴδια μηδαμινά ἀποτελέσματα, μέ τεράστιες ἐκτάσεις χωραφιῶν νά γεμίζουν ἀπό τά πτώματά τους. Στήν ὅλη προσπάθεια γιά διατήρηση τῶν θέ-σεων διαπιστώθηκε ὅτι ἄρχισαν τά πυρομαχικά νά λιγοστεύουν. Μέ πρωτοβουλία ἑνός ἔφεδρου δόκιμου Ἀξιωματικοῦ στάληκαν πυρομαχικά μέ Land-Rover τῆς ἀστυνομίας. Αὐτή ἡ τροφοδότηση καί ἡ ἐνίσχυσή τους σέ πυρομαχικά ἀναπτέρωσε τό ἠθικό τῶν Καταδρομέων μας. Ὅλη δέ αὐτή ἡ ἐξέλιξη ἦταν σέ γνώση τοῦ Ἀνχη Μιλτιάδη Λάσκαρη.
Σέ κάποια στιγμή δόθηκαν ὁδηγίες ἀπό τήν αἴθουσα ἐπιχειρήσεων τοῦ Γ.Ε.Ε.Φ ὅπως ὁ 13ος λόχος συμπτυχθεῖ σέ νέα περιοχή, ἡ δέ διμοιρία της νά ἐγκαταλείψει τίς θέσεις της στό Πυρόϊ καί συνενωθεῖ μέ τόν ὑπόλοιπο λόχο. Ἡ ἀντίδραση ἀπό μέρους τῶν Καταδρομέων ἦταν δυναμική, δέν μποροῦσαν νά τό ἑρμηνεύσουν καί δέν μποροῦσαν νά σκεφτοῦν αὐτές τίς ταπεινωτικές σκέψεις κάποιων στό Γ.Ε.Ε.Φ. Ἀπό μέρους τῆς διμοιρίας ἀπάντησε ὁ Ἀνθυπολοχαγός Ἀνδρέας Γεωργιάδης καί τούς πληροφόρησε οὔτε νά σκεφτοῦν τέτοια κίνηση.
Ὁ Διοικητής τοῦ Ἀποσπάσματος Μιλτιάδης Λάσκαρης πού εἶχε καί τήν εὐθύνη τόσο τῶν Μοιρῶν ὅσο καί τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἀκούοντας τίς ὁδηγίες, μοῦ ζήτησε ὅπως μιλήσει ὁ ἴδιος τόσο σέ αὐτούς πού ἔδωσαν τήν ὁδηγία ὅσο καί στόν ὑπεύθυνο Ἀξιωματικό τῆς διμοιρίας στό Πυρόϊ.
Ἑτοιμάζω τήν σύνδεση μέσω ἀσυρμάτου καί σέ συνεργα-σία μέ Καταδρομέα διαβιβαστῆ τῆς Α΄ Μοίρας Καταδρομῶν πού εἶχε μαζί του ὁ Ἀνχης γίνεται ἀνοικτή ὁμιλία μέσω τῶν ἀσύρματων.
Στή Μαλούντα τούς ἀπαντάει σέ πολύ αὐστηρό ὕφος.
«Πῶς εἶναι δυνατό νά δίδονται ὁδηγίες σέ φαντάρους καί εἰδικά Καταδρομεῖς νά ἐγκαταλείψουν τά σπίτια καί τίς περιουσίες τους, τήν Ἱστορία καί τίς παραδόσεις τους, τή στιγμή ποῦ ἀμύνονται ΥΠΕΡ ΒΩΜΩΝ ΚΑΙ ΕΣΤΙΩΝ;;; Οἱ Καταδρομεῖς θά προασπίσουν τό τόπο τους καί ξέρουν αὐτό πού προστάζει ἡ Ἱστορία μας!!!»
Αὐτά εἶπε καί διέκοψε τήν ἐπικοινωνία. Ἀμέσως συνδεθή-καμε μέ τόν ὑπεύθυνο Ἀξιωματικό τῆς Διμοιρίας Ἀνδρέα Γεωργιάδη καί ὁ Ἀνχης ἔδωσε σαφεῖς ὁδηγίες ὅτι ἐναπόκειται στόν ἴδιο καί στούς συνεργάτες του νά ἀποφασίσουν γιά τά περαιτέρω.
«Νά πολεμήσετε, νά κρατήσετε τίς θέσεις σας, μέχρι πού νά κρίνετε ἐσεῖς οἱ ἴδιοι τό πότε θά ἀποχωρήσετε».
Αὐτό τούς ἔδωσε περισσότερη δύναμη καί Ἠθικό σέ ἀντί-θεση μέ τήν ψυχρολουσία πού εἶχαν ὑποστεῖ πρίν λίγη ὥρα.
«Τό νά πολεμᾶς καί νά ἐπιφέρεις τεράστιες ἀνθρώπινες ἀπώλειες στόν ἐχθρό σου, τόν Τοῦρκο εἰσβολέα καί χωρίς νά ὑποστεῖς τήν παραμικρή ζημιά, νά σοῦ δίδονται διαταγές ΝΑ ΑΠΟΧΩΡΗΣΕΙΣ καί νά παραδώσεις τή γῆ σου, τήν Ἱστορία σου, δέν τό χωροῦσε τό μυαλό μου», μοῦ ἔλεγε ὁ Ἀνδρέας Γεωργιάδης μετά ἀπό πολλά χρόνια. Ἡ τελευταία διαταγή τοῦ Μιλτιάδη Λάσκαρη τούς ἔδωσε περισσότερη δύναμη γιά νά συνεχίσουν.
Κατά τίς ἀπογευματινές ὧρες ἐκδηλώνεται νέα ἐπίθεση ἀπό τό Τοῦρκο εἰσβολέα μέ ὅλα τά πολεμικά μέσα πού διέθετε στή περιοχή, πολυβόλα, ὅλμους, ΠΑΟ καί ἀπό ἐπίλεκτα τάγματα πεζικοῦ. Μέχρι καί πρόβατα εἶχαν βάλει οἱ Τοῦρκοι μπροστά τους γιά καμουφλάζ. Τελικά οἱ Καταδρομεῖς μας ἐπαναλάμβαναν τό ἴδιο, νά ἐπιφέρουν τεράστιες ἀνθρώπινες ἀπώλειες στό Τοῦρκο εἰσβολέα, τά δέ χωράφια νά εἶναι κατάσπαρτα ἀπό πτώματα τῶν εἰσβολέων, οἱ δέ Τοῦρκοι στρατιῶτες νά στέλλονται κατά κύματα ὡς πρόβατα ἐπί σφαγῆς στίς θέσεις τῶν Καταδρομέων.
Οἱ Καταδρομεῖς μας στό Πυρόϊ ἐπαναλαμβάνουν ἀκόμη μία φορά τό «Ο ΤΟΛΜΩΝ ΝΙΚΑ»
Οἱ Τοῦρκοι ἀντιλαμβανόμενοι τήν μεγάλη δυσκολία πού ἀντιμετώπιζαν καί λόγο «τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ στρατιωτῶν» πού ὑπῆρχαν ἀμυνόμενοι καί ταμπουρωμένοι στό Πυρόϊ, κατά τίς 6.00 ἡ ὥρα τό ἀπόγευμα, ἀποφάσισαν νά στείλουν καί ἅρματα μάχης πρός ὑποστήριξη τῶν μέχρι ἐκείνη τήν στιγμή ἀποτυχημένων προσπαθειῶν τους. (Οἱ 31 μόνο Καταδρομεῖς πού λόγω τῆς σωστῆς διάταξης καί ὀργάνωσής των, φαίνονταν ἑκατοντάδες ἄντεχαν στίς ἐπίθεσεις τῶν ἑκατοντάδων Τούρκων εἰσβολέων πού κατά κύματα κινοῦντο ἐνάντια τους). Τά ἅρματα κινήθηκαν κυκλωτικά γιά νά ἑνώσουν τίς ἤδη κατεχόμενες περιοχές μέ τή Λουρουτζίνα, ἕνα τουρκοκυπριακό χωριό δίπλα ἀπό τό Δάλι καί τά Λύμπια. Ἦταν τό χωριό αὐτό πού ζήτησαν ἄδεια οἱ Καταδρομεῖς τῆς 34ης Μοίρας γιά νά ἐκτελέσουν ἐπίθεση ὥστε νά ἀπελευθερώσουν τό ὕψωμα τοῦ Σταυροῦ ὥστε νά ἀνακτηθεῖ ὁ ἔλεγχος τῆς περιοχῆς.
Οἱ Ἀξιωματικοί τῆς διμοιρίας ἀντιληφθέντες τίς κινήσεις τῶν Τούρκων καί βρισκόμενοι σέ πολύ μειονεκτική θέση ἔκριναν καί ἔδωσαν ἀμέσως ὁδηγίες ὅπως ἀποχωρήσουν καί ἑνωθοῦν ἀμέσως μέ τούς ὑπόλοιπους Καταδρομεῖς τοῦ 13ου Λόχου Κρούσεως στή περιοχή Γέρι καί χωρίς νά ὑποστοῦν καμμιά ἀπώλεια.
Ἡ 34η Μοίρα διατηρεῖ τίς θέσεις της μέχρι καί τήν ἑπομένη.
Ἡ δέ διμοιρία τῆς 34ης Μοίρας πού εἶχε ἀναλάβει τήν ἐπιτήρηση τοῦ ποταμοῦ Γιαλιᾶ μέχρι καί τήν Ποταμιά καί πιό πέ-ρα, γιά ἀναχαίτιση καί σύλληψη τυχῶν Τούρκων εἰσβολέων, εἶχε ἐπιστρέψει τήν ἑπομένη χωρίς κανένα ἐπεισόδιο καί ἰδιαίτερο πρόβλημα.
Γιά αὐτήν τήν μάχη ἐπίσης ἀφηγεῖται ὁ Ἔφ. Ἀνθλγός τῆς 31ης Μοίρας Ἀνδρέας Γεωργιάδης:
«Μπήκαμε στό χωριό μέ τά 2 BTR μαζί μέ τό T-34 πού ἀκινητοποιήθηκε ἀπό μηχανική βλάβη, εὐτυχῶς σέ καλό σημεῖο ἐπιβλέποντας τό ἀπέναντι ὕψωμα. Ξαφνικά ἄρχισαν νά πέφτουν βροχή οἱ ὅλμοι χτυπώντας τό ἕνα BTR. Οἱ μαυροσκούφηδες κατέβηκαν σῶοι ἀπό τό ἅρμα, ἀλλά ἐνῶ εἶχαν καλυφθεῖ σέ ἕνα στενό, ἦρθε ἕνα τουρκικό βλῆμα καί τούς σκότωσε ὅλους, 7-8 ἄτομα… Ὁ ἕνας τραυματίζεται σοβαρά, ἀλλά συγκρατεῖ τόν πόνο του, δίνοντας κουράγιο στούς ὑπόλοιπους. Κάτω ἀπό ἀνηλεῆ βομβαρδισμό ἀποχωροῦν τά τμήματά μας στό χωριό Ποταμιά, λίγο πίσω ἀπό τό Πυρόϊ.»
Νέα διαταγή ξαναστέλνει τούς ἄντρες αὐτούς πίσω στό Πυρόϊ προκειμένου νά ἐξακριβώσουν ἄν εἶχαν μπεῖ οἱ Τοῦρκοι. Τό πρωί τῆς ἑπομένης τό τμῆμα εἶχε πάρει θέσεις γιά νά ἀντιμετωπίσει τίς πολυάριθμες τουρκικές δυνάμεις πεζικοῦ, πυροβολικοῦ καί ἁρμάτων. Μία μάχη Δαυίδ καί Γολιάθ ἦταν ἕτοιμη νά ξεκινήσει…
Ὁ Α. Γεωργιάδης συνεχίζει τήν διήγησή του: «Στίς 10:00 ἦρθε ἕνα τεθωρακισμένο τοῦ ΟΗΕ μέ ἕνα Σκωτσέζο… ἔπαθε τήν πλάκα του βλέποντας ἕναν καταδρομέα νά βγαίνει μέ ἕνα δίσκο φλυτζάνια μέ νεσκαφέ. Μᾶς φώναξε ρωτώντας μας φοβισμένος, Καλά τί κάνετε ἐδῶ πέρα, ἀπέναντι ἔχει πάρα πολλούς Τούρκους, πολύ κόσμο. Ξαφνικά ξεκινᾶ πάλι ὁ τουρκικός βομβαρδισμός, ὁ Σκωτσέζος μᾶς ἀποχαιρέτισε λέγοντάς μας ἐλπίζω νά σᾶς ξαναδῶ ζωντανούς… Μέ τά βλήματα νά πέφτουν στόν γάμο τοῦ καραγκιόζη, τό τουρκικό πεζικό ἄρχισε νά κατεβαίνει τό ὕψωμα σέ “σχηματισμό” μπουλουκιοῦ… Ἐρχόντουσαν σάν παρέλαση, τούς ἀφήσαμε νά πλησιάσουν μέχρι τά 200 μέτρα καί ἄρχισε τό θέρισμα, ἐκεῖνοι δέν εἶχαν πού νά καλυφθοῦν καί ἀσύντακτοι ὅπως ἦταν ἄρχισαν νά τρέχουν πρός τά πίσω.»
Οἱ Τοῦρκοι ἐπαναλαμβάνουν τό βομβαρδισμό, πολύ ἰσχυρότερο τώρα, ἐνῶ ἡ ἐπίθεση πεζικοῦ ἐπαναλαμβάνεται, μέ τήν διοίκηση μέσω ἀσυρμάτου νά διατάζει τούς καταδρομεῖς καί τούς μαυροσκούφηδες νά ὑποχωρήσουν. Ὁ διάλογος πού εἶχε ὁ Γεωργιάδης μέσω ἀσυρμάτου μέ τόν προϊστάμενο διοικητή τῶν τεθωρακισμένων εἶναι ἐνδεικτική τοῦ μαχητικοῦ πνεύματος, ἀλλά καί τῆς αὐτοθυσίας πού ἐπέδειξαν οἱ ἄντρες πού κράτησαν τό Πυρόϊ.
– Διοίκηση: Τί συμβαίνει;
– Α. Γεωργιάδης: Τίποτα δεχόμαστε ἐπίθεση, εἴμαστε ὀχυρωμένοι, τήν ἀποκρούσαμε, ἔχουμε πυρομαχικά, δέν ἔχουμε ἀπώλειες, κανένα πρόβλημα.
– Διοίκηση: Ὑποχωρῆστε στήν Ποταμιά.
– Γεωργιάδης: Γιατί νά ὑποχωρήσουμε, ἀφοῦ κρατᾶμε τό χωριό. Εἶναι σημαντικό, εἶναι πάνω στό δρόμο πού ἄν τό πιάσουν θά κλείσει ὁ δρόμος γιά Λάρνακα.
– Διοίκηση: Ἀνθυπολοχαγέ, νά κάνεις αὐτό πού σοῦ λέω, γιατί θά σέ στείλω στρατοδικεῖο.
– Γεωργιάδης: Νά μέ στείλετε, ἐμεῖς θά μείνουμε νά πολεμήσουμε ὡς τήν τελευταία σφαίρα.
Τότε ἄρχισε ἡ 3η ἐπίθεση πού ἀποκρούστηκε καί αὐτή, μέ τόν διοικητή τῶν Τεθωρακισμένων νά ξαναβγαίνει στόν ἀσύρματο μέ ἀπειλές. Τέλος, ἐπικοινώνησε ὁ ἐπικεφαλῆς τοῦ Ἀποσπάσματος μέ τόν Γεωργιάδη καί μετά ἀπό σύντομο διάλογο τοῦ εἶπε νά μείνει τό τμῆμα καί νά συνεχίσει τόν ἀγώνα. Οἱ Τοῦρκοι ἐν τῷ μεταξύ συνέχιζαν νά ρίχνουν τό ἕνα βλῆμα πίσω ἀπό τό ἄλλο.
Διψασμένοι καί νηστικοί οἱ περισσότεροι, κάποιοι γλίτωσαν ἀπό θαῦμα σ’ αὐτόν τόν ὀρυμαγδό βλημάτων καί ἀδέσποτων σφαιρῶν.
Ἀναφέρει ὁ Γεωργιάδης: “Ξεκινᾶ ξανά τό ἴδιο σκηνικό, γιά τέταρτη φορά. Ἦταν ἀπίστευτα βλάκας αὐτός πού τούς διοικοῦσε, ἔκανε συνέχεια τό ἴδιο πρᾶγμα, ἔριχνε βλήματα καί ἔστελνε κατόπιν τό πεζικό του νά σφαγιασθεῖ. Ἦταν ἀνοικτό πεδίο, μέχρι τά 100 μέτρα ἀπόσταση εἶναι ζήτημα ἄν εἶχαν μείνει 2 ζωντανοί Τοῦρκοι…”
Ἀργότερα μαθεύτηκε ὅτι ὁ Τοῦρκος Διοικητής τοῦ Πυρόϊ στάλθηκε στό στρατοδικεῖο. Εἶδαν καί ἀπόειδαν οἱ Τοῦρκοι καί ἔστειλαν ἀπό τήν Τύμπου ἅρματα, ἐνῶ ὁ ἀσύρματος αὐτή τήν φορά οὔρλιαζε γιά ἄμεση ὑποχώρηση. Στάλθηκαν ὅλοι πίσω ἐκτός ἀπό τόν Γεωργιάδη καί ἀκόμη ἕναν. Αὐτοί παγιδεύτηκαν μέσα στό χωριό καί ἄρχισαν νά φεύγουν ἀμέριμνοι, ἀλλά καί κατάκοποι μέσα σέ μία βροχή ὅλμων, ἀλλά γλίτωσαν. Καί ὅπως ἀναφέρει ὁ Σάββας Βλάσσης στό βιβλίο του “Ἄγνωστοι Στρατιῶτες” – ἐκδ. Δούρειος Ἵππος) “ἡ μάχη τοῦ Πυρόϊ καθιστᾶ τούς ἄντρες πού συμμετεῖχαν ἥρωες γιά πολλούς λόγους. Πρῶτο καί καλύτερο εἶναι ὅτι ἐνῶ πλεόν ὁ πόλεμος εἶχε τελειώσει καί εἶχε ὑπογραφεῖ κατάπαυση τοῦ πυρός, μέ τήν Ἐθνική Φρουρά νά βρίσκεται ὑπό διάλυση, αὐτοί οἱ λίγοι ἀντί νά πᾶνε σπίτια τους, ὅπως ἔκαναν ἄλλοι, ἤ ἔστω νά ὑποχωρήσουν ἔμειναν καί πολέμησαν, ἀρνούμενοι μάλιστα νά φύγουν, ἀντιδρώντας σέ ἐντολές τῶν ἀνωτέρων τους. Ἥρωες ἐπειδή πολέμησαν μέ ἀπαρχαιωμένα καί προβληματικά ὅπλα ἔναντι περισσοτέρων καί καλύτερα ἐξοπλισμένων ἐχθρῶν. Ἥρωες…”
[Φωτο ο εφ.Ανθλγός Ανδρέας Γεωργιαδης – Andreas Georgiades – και οι άλλοι άνδρες της 31 ΜΚ, ο Πέτρος Σολωμού και ο Ηλίας Γλεντζές]
(απο το βιβλίο ΚΥΠΡΟΣ 1974 – Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ Εκδ.ΠΕΛΑΣΓΟΣ)

Βίντεο

Μόνιμα