Antistasi

erdogan-ellinokyprioi

Το δημοσίευμα αυτό εκτίθεται στον Πολίτη και το υπογράφει μία κυπριλέζα δημοσιογράφος! Από αυτές, που πόζαραν με τον Ερντογάν! Από αυτές, που δεν κωλώνουν να αποκαλύψουν τον φιλοτουρκισμό τους!

Το κλίμα στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό έχει αναστραφεί τις τελευταίες εβδομάδες –σύμφωνα με πολύ καλές πηγές και από τις δυο πλευρές με τις οποίες μίλησε ο «Πολίτης»– σε αντίθεση με το τι γινόταν και λεγόταν μέχρι πριν από λίγο καιρό, όταν όλες περίπου οι συζητήσεις είχαν κολλήσει και ήταν πάρα πολύ κοντά η κήρυξη αδιεξόδου στη διαδικασία. Οι διαφορές στα κεφάλαια διακυβέρνηση, οικονομία και Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν σμικρυνθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό – εκκρεμούν μόνον μερικές λεπτομέρειες που αναμένεται να κλείσουν σύντομα ή κάποια πράγματα που τα κρατούν οι δυο πλευρές ως διαπραγματευτικά χαρτιά. Στο περιουσιακό απομένουν δυο σημαντικές διαφορές, ενώ τη λύση φαίνεται ότι θα την κρίνουν οι εγγυήσεις/ασφάλεια σε μεγαλύτερο βαθμό, και η οικονομική πτυχή σε μικρότερο βαθμό. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει ξεκαθαρίσει σε όλους τους παίκτες του Κυπριακού πως ούτε πρόκειται να δεχτεί εγγυήσεις, ούτε οι Ελληνοκύπριοι θα ψηφίσουν υπέρ ενός σχεδίου λύσης του Κυπριακού που θα περιλαμβάνει εγγυήσεις. Σημειώνεται ότι η ε/κ πλευρά εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία σε ό,τι αφορά αυτό το θέμα, ότι δηλαδή μπορεί να εξευρεθεί κοινά αποδεκτή φόρμουλα, διότι δεν έχει δεχθεί πιέσεις ή νουθεσίες από τον ξένο παράγοντα (ενδιαφερόμενα/εμπλεκόμενα μέρη) να αποδεχτεί εγγυήσεις. Το άλλο σημαντικό θέμα που θα κρίνει τη συμφωνία λύσης του Κυπριακού είναι τα οικονομικά της λύσης (είναι διαφορετικό από το κεφάλαιο οικονομία). Οι Τουρκοκύπριοι θεωρούν ότι θα βρεθούν εύκολα λεφτά από δωρεές κ.λπ., για να χρηματοδοτηθεί η λύση, οι Ελληνοκύπριοι και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έχουν την άποψη ότι το κόστος της λύσης θα πρέπει να μειωθεί όσον το δυνατόν πιο πολύ, γιατί εύκολα χρήματα δεν υπάρχουν και επενδυτές θα έρθουν στο νησί αφού εφαρμοστεί η λύση και διαφανεί ότι υπάρχει σταθερότητα στην Κύπρο (μειωμένο ρίσκο για την επένδυσή τους). Γι’ αυτό και όλη η προσπάθεια εστιάζεται στη φόρμουλα για το περιουσιακό και το μέγεθος της ομοσπονδιακής διοίκησης, αλλά και του δημόσιου τομέα των δύο πολιτειών (αυτό έχει να κάνει και με τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, ώστε να αποφευχθεί η δυσλειτουργικότητα της κυπριακής ομοσπονδίας).

Κρίσιμο 20ήμερο

Το μέλλον της διαδικασίας των συνομιλιών φαίνεται ότι θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό το 20ήμερο 23 Αυγούστου–14 Σεπτεμβρίου. Οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων έχουν συμφωνήσει τρεις συναντήσεις εντός Αυγούστου (23, 29, 31) και τέσσερις εντός Σεπτεμβρίου (2, 6, 8, 14), κατά τις οποίες θα συζητήσουν σε βάθος όλα τα κεφάλαια του Κυπριακού και αναλόγως του πώς θα πάνε οι συνομιλίες θα ληφθούν αποφάσεις για το τι θα γίνει στη Νέα Υόρκη μετά τη Γενική Συνέλευση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Παρασκηνιακά ανταλλάσσονται κάποιες απόψεις, αλλά όλοι προσπαθούν να αποφύγουν το λάθος, τη λάθος κίνηση, γι’ αυτό και δεν πρόκειται να γίνει καμία αναφορά για το αμέσως μετά του νέου κύκλου συναντήσεων των Αναστασιάδη – Ακιντζί. Το ρεπορτάζ λέει ότι εάν πάνε καλά οι επτά συναντήσεις των δύο ηγετών, τότε κερδίζει έδαφος μια κοινή συνάντηση Αναστασιάδη, Ακιντζί και Μπαν Κι-μουν στη Νέα Υόρκη, κατά την οποία θα συζητηθεί και το θέμα της πραγματοποίησης εντός φθινοπώρου διάσκεψης για τις εξωτερικές πτυχές του Κυπριακού (τελικό στάδιο της διαδικασίας). Στην πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών, στις 23 Αυγούστου, θα επιχειρηθεί να κλείσει το περιουσιακό, ή τουλάχιστον να γίνει κατανοητό/παραδεκτό ότι οι εκκρεμότητες διασυνδέονται με το εδαφικό.

Σημαντικές βελτιώσεις

Σημειώνεται, ακόμη, ότι το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου στην Τουρκία δημιούργησε έναν αστάθμητο παράγοντα όσον αφορά τη χώρα αυτή, αλλά έχει ενισχύσει την ε/κ θέση για κατάργηση των εγγυήσεων, ενώ προκαλεί έντονη ανησυχία στους Τ/Κ, οι οποίοι πλέον βιάζονται να απεγκλωβιστούν/απεξαρτηθούν από τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας. Πάντως, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αισθάνεται αρκετά καλά με τα όσα έχουν μέχρι τώρα συμφωνηθεί στις συνομιλίες (σοβαρή βελτίωση σε σύγκριση με το σχέδιο Ανάν) και αξιολογεί ως πάρα πολύ σημαντικές δυο εξελίξεις: Τη συμφωνία για τις τέσσερις ελευθερίες, αφού θα μπορεί κάποιος να ζήσει, εργασθεί, διακινηθεί όπου θέλει στην Κύπρο, καθώς και τη συμφωνία 4:1, βάσει της οποίας για να πάρει υπηκοότητα ένας Τούρκος, θα πρέπει να πάρουν και τέσσερις Έλληνες. Η πληθυσμιακή αναλογία της κυπριακής ομοσπονδίας έχει συμφωνηθεί να είναι 78,5% Ελληνοκύπριοι και 21,5% Τουρκοκύπριοι, και σε πραγματικούς αριθμούς 803.000 Ελληνοκύπριοι και 220.000 Τουρκοκύπριοι. Δηλαδή, ο πληθυσμός της κυπριακής ομοσπονδίας, την πρώτη ημέρα της λειτουργίας της, θα είναι 1.023.000 Κύπριοι πολίτες.

Σύνοψη των συνομιλιών μέχρι σήμερα

Σύμφωνα με πολύ καλή ενημέρωση που είχε ο «Πολίτης», από ελληνοκυπριακές και τουρκοκυπριακές πηγές, οι συγκλίσεις/αποκλίσεις που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα στις συνομιλίες είναι οι εξής:

Εκτελεστική εξουσία

 

Με βάση τις συγκλίσεις, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Ομοσπονδίας θα διαφυλάσσει το Σύνταγμα, την ομοσπονδιακή λειτουργία, τη διαπίστευση πρέσβεων, τις διεθνείς συμβάσεις, θα διορίζει τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου και θα προεδρεύει του Υπουργικού Συμβουλίου. Και όλα αυτά θα ισχύουν είτε ο Πρόεδρος είναι Ελληνοκύπριος είτε Τουρκοκύπριος. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος θα συναποφασίζουν για θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας και θα μπορούν ακόμη και να ανατρέπουν αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου γι’ αυτά τα θέματα. Κοινή τους αρμοδιότητα είναι οι διεθνείς ευθύνες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος θα διαβουλεύονται για τον διορισμό των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου και σε περίπτωση διαφωνίας τους θα διορίζουν χωριστά τους υπουργούς που αναλογούν σε κάθε κοινότητα. Οι αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου θα λαμβάνονται είτε με ομοφωνία (το βέλτιστο) είτε με απλή πλειοψηφία (στην ψηφοφορία θα πρέπει να συμμετέχει τουλάχιστον ένας Τουρκοκύπριος). Για ζωτικής σημασίας θέματα, εάν όλοι οι Τουρκοκύπριοι υπουργοί ψηφίσουν «όχι» ή αντίστοιχος αριθμός Ελληνοκύπριων υπουργών ψηφίσει «όχι», τότε δεν θα μπορεί να ληφθεί σχετική απόφαση στο Υπουργικό. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος με κοινή τους απόφαση θα μπορούν να αποπέμπουν υπουργούς. Σημειώνεται ότι υπάρχει ακόμα διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών σε σχέση με το πώς θα εκλέγονται ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος (από διαφορετικές κοινότητες) – δεν έχει συμφωνηθεί το κοινό ψηφοδέλτιο, δεν υπάρχει κατάληξη στο μέγεθος του Υπουργικού Συμβουλίου, και το θέμα της εκ περιτροπής προεδρίας το κρατάει ανοικτό η ελληνοκυπριακή πλευρά ως διαπραγματευτικό χαρτί.

Μηχανισμός επίλυσης αδιεξόδων

Έχει εγκαταλειφθεί η παλιά θέση για ξένο δικαστή και έχει συμφωνηθεί σύσταση τετραμελούς ομάδας, αποτελούμενης από τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο, καθώς και από δύο υπουργούς από διαφορετικές κοινότητες. Εάν υπάρχει διαφωνία και δεν μπορεί να ληφθεί απόφαση, τότε με κλήρωση θα φεύγει ο ένας υπουργός και η απόφαση θα λαμβάνεται από τα υπόλοιπα τρία μέλη της εν λόγω ομάδας.

Νομοθετική εξουσία

Θα υπάρχει Άνω και Κάτω Βουλή, 5ετούς θητείας. Ο Πρόεδρος θα είναι από τη μια κοινότητα και ο Αντιπρόεδρος από την άλλη, και για τα δύο σώματα. Επίσης, τη μια προεδρία θα την κατέχει η μια κοινότητα και την άλλη η έτερη κοινότητα. Η Γερουσία (Άνω Βουλή) θα έχει 40 εκλελεγμένα μέλη, 20 από κάθε κοινότητα, και η Κάτω Βουλή 48 – 36 από την ελληνοκυπριακή πολιτεία και 12 από την τουρκοκυπριακή. Οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία και από τα δύο σώματα, στην παρουσία τουλάχιστον του 1/4 της κάθε κοινότητας. Δηλαδή, δεν μπορεί να ληφθεί απόφαση εάν λείπουν τα 3/4 της μιας ή/και της άλλης κοινότητας. Για ειδικούς νόμους, στη Γερουσία θα χρειάζεται η παρουσία των 2/5 των γερουσιαστών από κάθε κοινότητα. Εάν υπάρχει αδιέξοδο στη νομοθετική εξουσία, θα υπάρχει επιτροπή διαμεσολάβησης με τέσσερα μέλη (Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος και άλλα μέλη της Γερουσίας και της Κάτω Βουλής), η οποία θα μελετά το θέμα και σε περίοδο τριών εβδομάδων θα καταθέτει κοινή σύσταση για το πώς θα ξεπεραστεί το αδιέξοδο.

Δικαστική εξουσία

Δημιουργείται Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο θα συνέρχεται ως Ανώτατο Ομοσπονδιακό Εφετείο, ως Ομοσπονδιακό Εκλογικό Δικαστήριο και ως Συνταγματικό Δικαστήριο. Οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία. Θα υπάρχει ετήσια εναλλαγή στην προεδρία με αναλογία 4:2.

Αρμοδιότητες της ομοσπονδίας

Έχουν καταγραφεί 28 ομοσπονδιακές αρμοδιότητες, οι οποίες διασφαλίζουν τα λεγόμενα τρία singles (μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα, μία ιθαγένεια). Για τις 20 από τις 28 αρμοδιότητες υπάρχει πλήρης συναντίληψη (αφορούν τους φυσικούς πόρους, τις αρχαιότητες κ.λπ.), όπως και για τις τρεις αρμοδιότητες που αφορούν οικονομικά θέματα. Υπάρχουν δύο αρμοδιότητες για τις οποίες ακόμη δεν υπάρχει συμφωνία – η πιο σημαντική διαφωνία αφορά τον εναέριο χώρο (FIR). Οι Τουρκοκύπριοι απέσυραν τη θέση τους για δύο FIR και ζητούν λειτουργία δύο κέντρων ελέγχου (Air Control Centers), ένα σε κάθε πολιτεία. Επίσης, έχει συμφωνηθεί ότι οι δύο ομόσπονδες πολιτείες, στο πλαίσιο της ομοσπονδίας, θα πρέπει να έχουν μία σταθερή συνεργασία, όπως είναι η παρουσία τους σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς (για τουρισμό, αλιεία, γεωργία, πολεοδομικό σχεδιασμό, υγεία, πώληση καπνού, κτηνιατρικά θέματα, εγκυρότητα εγγράφων, εκπαίδευση, αθλητισμό). Θα επιτρέπεται σε τεχνοκράτες της μίας εκ των δύο πολιτειών να εκπροσωπούν την κυπριακή ομοσπονδία σε διεθνείς οργανισμούς.

Κοινοί κανόνες και πρότυπα

Υπάρχει γενικά ομοφωνία. Οι Τουρκοκύπριοι θέλουν να χρησιμοποιούν τα δικά τους μέτρα και σταθμά.

Διεθνείς συμφωνίες

Έχει συμφωνηθεί ότι οι δύο πολιτείες θα μπορούν να συνάπτουν συμφωνίες, εφόσον το ξένο κράτος αναγνωρίζεται από την κυπριακή ομοσπονδία και δεν θα επηρεάζει την εξωτερική πολιτική της ομοσπονδίας ή/και την Ενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα πρέπει να ενημερώνεται και θα μπορεί να αντιταχθεί, εάν μια τέτοια συμφωνία παραβιάζει τους πιο πάνω νόμους. Οι Τουρκοκύπριοι επιμένουν ότι θα πρέπει να μπορούν να υπογράφουν συμφωνίες σε όλα σχεδόν τα επίπεδα, ενώ οι Ελληνοκύπριοι επιμένουν ότι πρέπει να είναι περιορισμένος ο αριθμός των συμφωνιών που θα μπορούν να υπογράφουν οι δυο πολιτείες (κυρίως θέματα αθλητισμού και πολιτισμού).

Ιθαγένεια, ελευθερίες, εκλογές

Συμφωνήθηκε ότι εσωτερική ιθαγένεια θα έχουν 803.000 Ελληνοκύπριοι και 220.000 Τουρκοκύπριοι. Το σύνολο του πληθυσμού της ομοσπονδίας, την πρώτη ημέρα λειτουργίας της, θα είναι 1.023.000 πολίτες. Επίσης, έχει συμφωνηθεί η αναλογία 4:1 για τους Έλληνες και τους Τούρκους πολίτες που θα δικαιούνται παραμονή στην Κύπρο (αυτός ο αριθμός θα αναθεωρείται κάθε 15 χρόνια) και οι τέσσερις βασικές ελευθερίες (διακίνηση, διαμονή, εγκατάσταση, απόκτηση περιουσίας). Δηλαδή, όλοι οι Κύπριοι πολίτες (Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Μαρωνίτες, Αρμένιοι και Λατίνοι) θα έχουν το δικαίωμα να κατοικούν (right of abode) οπουδήποτε στο νησί, να εργάζονται, να ασκούν εμπόριο ή επάγγελμα, να ιδρύουν και να λειτουργούν επιχειρήσεις ή να εμπλέκονται σε οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα. Οι εκλογές για τη Γερουσία θα διεξάγονται με βάση την κοινοτική καταγωγή, οι εκλογές της Κάτω Βουλής με βάση την εσωτερική ιθαγένεια και οι ευρωεκλογές με βάση τη διεύθυνση διαμονής. Θα πρέπει οι δύο κοινότητες να δηλώσουν και όσους θα έχουν καθεστώς domicile (διεύθυνση διαμονής – αυτοί που έχουν συνήθη διαμονή, όχι μόνιμη κατοικία). Καθεστώς domicile θα επιτρέπεται να έχει ένα ποσοστό μέχρι 20% αυτών που ελέγχουν την εσωτερική ιθαγένεια.

Περιουσιακό

Αναγνωρίστηκε ότι είναι αναφαίρετο δικαίωμα το ιδιοκτησιακό καθεστώς και έχουν συμφωνηθεί 22 κατηγορίες περιουσιών. Παραμένει η διαφωνία αναφορικά με την απόκτηση ιδιοκτησιακού καθεστώτος – η τ/κ πλευρά επιμένει να βάλει ρυθμίσεις στην αγορά, ώστε οι πολιτείες να καθορίζουν το εμβαδόν των επιτρεπόμενων αγοραπωλησιών, αλλά για μικρότερο χρονικό διάστημα σε σχέση με το παρελθόν. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να δεχθεί ούτε πληθυσμιακούς περιορισμούς, ούτε περιορισμούς που θα αφορούν την απόκτηση/κατοχή περιουσίας. Για το περιουσιακό έχουν συμφωνηθεί ως θεραπείες η επανεγκατάσταση, μερική αποκατάσταση, εναλλακτική αποκατάσταση, ανταλλαγή περιουσιών, αποζημίωση. Ο ιδιοκτήτης/χρήστης θα έχει δικαίωμα να προσφύγει στην επιτροπή περιουσιών, η οποία θα λειτουργεί 10 επιμελητήρια (Chambers) με αποστολή να εξετάζουν αμέσως και γρήγορα όλα τα αιτήματα, με προτεραιότητα τα αιτήματα αυτών που θέλουν να επιστρέψουν πίσω στον τόπο τους. Θα λειτουργεί δικαστήριο περιουσιών και θα παραμένει το δικαίωμα του κάθε Κύπριου πολίτη να προσφύγει στο ΕΔΑΔ, αφού εξαντλήσει όλα τα εσωτερικά ένδικα μέσα της ομοσπονδίας. Απομένει η διαφωνία που αφορά τα κριτήρια με τα οποία θα εκτιμηθούν οι περιουσίες που θα αποζημιωθούν. Υπάρχει διάσταση απόψεων στο κατά πόσον η εκτίμηση των περιουσιών θα γίνει με βάση τις σημερινές τιμές ή με βάση τις τιμές που αποζημιώνει η επιτροπή περιουσιών της Τουρκίας που λειτουργεί σήμερα στα κατεχόμενα. Εάν η εκτίμηση γίνει με σημερινές τιμές, υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν 25 δισ. ευρώ για τις αποζημιώσεις, εάν εκτιμηθούν με βάση τις αποζημιώσεις που δίνει η επιτροπή περιουσιών των κατεχομένων, θα είναι χρειαστούν 8 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι οι Τουρκοκύπριοι θεωρούν ότι θα βρεθούν εύκολα λεφτά για αποζημιώσεις από δωρεές και άλλες πηγές, σε αντίθεση με την ελληνοκυπριακή πλευρά και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που μετά από βολιδοσκοπήσεις έχουν καταλήξει ότι ούτε εύκολα χρήματα υπάρχουν ούτε δεδομένα, γι’ αυτό θα πρέπει να μειωθεί όσο το δυνατόν γίνεται το κόστος της λύσης, αλλά και της λειτουργίας του νέου κράτους. Τα τρία βασικά κριτήρια της επιτροπής περιουσιών, στα οποία παραμένει διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, αναμένεται να συμφωνηθούν όταν θα συζητείται το εδαφικό.

Εσωτερική ασφάλεια

Η μόνη διαφορά που απομένει σε αυτή την πτυχή αφορά το ποσοστό εκπροσώπησης. Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στην αναλογία 60 – 40 για τη συμμετοχή στην ομοσπονδιακή αστυνομία, πυροσβεστική κ.λπ., ενώ οι Τουρκοκύπριοι ζητούν 50 – 50.

Οικονομία

Στην οικονομία υπάρχει πλήρης συναντίληψη σε ό,τι αφορά τον έλεγχο του τραπεζικού συστήματος από την ομοσπονδία, τα δημόσια οικονομικά, τα αναπτυξιακά θέματα, τα κοινωνικά θέματα, το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο. Θα υπάρχει μία κεντρική τράπεζα και ένα νόμισμα (το ευρώ) από την πρώτη ημέρα λειτουργίας της κυπριακής ομοσπονδίας. Θα υπάρχει σύμφωνο εσωτερικής σταθερότητας, που θα καθορίζει στην ομοσπονδία, αλλά και στα δύο συνιστώντα κρατίδια, τις δημόσιες δαπάνες, το δημόσιο χρέος και τα έσοδα – έξοδα, ώστε να μην παρεκκλίνουν των ευρωπαϊκών κανονισμών. Έχει συμφωνηθεί ότι οι έμμεσοι φόροι θα επιβάλλονται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οι άμεσοι φόροι από τις συνιστώσες πολιτείες. Όλες οι κρατικές ενισχύσεις θα είναι συμβατές με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Θα υπάρχει ένας έφορος Εταιρειών και χωριστά συστήματα στις κοινωνικές ασφαλίσεις, στις συντάξεις και στην υγεία. Στη διαχείριση δημόσιου χρέους θα υπάρχει κεντρικό σώμα διαχείρισης, στο οποίο θα συμμετέχει η ομοσπονδία και οι δύο συνιστώσες πολιτείες. Επίσης, θα υπάρχει κοινός συντελεστής ΦΠΑ σε ολόκληρη την Κύπρο. Σημειώνεται ότι το ΔΝΤ έχει ξεκινήσει τον έλεγχο των τραπεζών στα κατεχόμενα και τα νέα μέχρι στιγμής δεν είναι καλά (η κατάστασή τους είναι χειρότερη από ό,τι ήταν των ελληνοκυπριακών τραπεζών το 2013). Η πρώτη εκτίμηση δείχνει ότι οι τράπεζες των κατεχομένων είναι εντελώς εξαρτημένες από την Τουρκία και θα χρειασθούν ίσως και πάνω από μία δεκαετία για να μπορέσουν να σταθούν μόνες τους στα πόδια τους. Εάν ακολουθήσουν τις συστάσεις του ΔΝΤ (δεν είναι δεσμευτικές), οι τράπεζες των κατεχομένων έχουν μεγάλες προοπτικές. Όλες οι μελέτες που διεξάγονται αυτή τη στιγμή από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, για την οικονομία και τα οικονομικά της λύσης, αναμένονται να είναι έτοιμες τέλος Σεπτεμβρίου.

Κατανομή εσόδων

Τα έσοδα θα κατανέμονται αναλογικά, με βάση και τον πληθυσμό της κάθε κοινότητας. Έχει συμφωνηθεί ότι ένα 6% του προϋπολογισμού θα διατεθεί για υποδομές στις δύο πολιτείες, ενώ για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της ομοσπονδίας τα 5/6 αυτού του 6% θα πηγαίνει στην τουρκοκυπριακή πολιτεία για την κατασκευή υποδομών. Σημειώνεται ότι υπάρχει διαφωνία μόνον στο θέμα της έγκρισης του προϋπολογισμού – σε ειδική πλειοψηφία επιμένει η τουρκοκυπριακή πλευρά, απλή πλειοψηφία θέλουν οι Ελληνοκύπριοι.

Ευρωπαϊκή Ένωση

Έχει συμφωνηθεί ότι οι θέσεις στην ΕΕ θα κατανέμονται 2:1, δηλαδή τέσσερις Ελληνοκύπριοι ευρωβουλευτές και δύο Τουρκοκύπριοι. Η ίδια αναλογία θα ισχύει και για τους τεχνοκράτες που δικαιούται η Κύπρος να διορίσει στην ΕΕ. Το ευρωπαϊκό κεκτημένο θα αφορά την τελωνειακή πολιτική και τα δασμολόγια, τον έλεγχο των συνόρων – μετανάστευση, την οικονομική – νομισματική πολιτική, θέματα ανταγωνισμού, αγροτική και αλιευτική πολιτική. Θα ιδρυθεί υπουργείο Ευρωπαϊκών Θεμάτων το οποίο θα υπάγεται στην προεδρία της Δημοκρατίας και θα έχει δική του γραμματεία, κατά το πρότυπο που λειτούργησε το υφυπουργείο ΕΕ (με επικεφαλής τον Ανδρέα Μαυρογιάννη), όταν η Κυπριακή Δημοκρατία, επί Δημήτρη Χριστόφια είχε την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Πρωτογενές Δίκαιο

Δεν υπάρχει πλέον θέμα Πρωτογενούς Δικαίου, οι Τουρκοκύπριοι έχουν αποσύρει τη σχετική θέση τους. Δεν θα υπάρχουν μόνιμες παρεκκλίσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, οι Τουρκοκύπριοι –μετά από καταλυτική παρέμβαση των Πιέτερ βαν Νούφελ και Έσπεν Μπαρθ Άιντε– έχουν κατανοήσει την ελληνοκυπριακή θέση. Τα όποια προβλήματα θα αντιμετωπίσει η τ/κ κοινότητα, για σκοπούς εναρμόνισης ή σύγκλισης, θα επιλύονται μέσω του Πρωτοκόλλου 10 της Πράξης Προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ. Σημειώνεται ότι εκκρεμεί συμφωνία για εσωτερικό μηχανισμό για τη διαμόρφωση κοινών θέσεων Κύπρου – ΕΕ. Συζητείται η δημιουργία κοινής στατιστικής μονάδας της ΕΕ, η οποία θα είναι και η κοινή Αρχή που θα συμμετέχει σε όλες τις διεργασίες. Η ελληνοκυπριακή πλευρά έθεσε –και έγινε αποδεκτό– ότι οι υπό επιστροφή περιοχές θα έχουν ειδική μεταχείριση για σκοπούς ανάπτυξης, δηλαδή θα μπουν και αυτές μέσα στη λογική της χρηματοδότησης όπως θα μπει και το τουρκοκυπριακό συνιστών κρατίδιο, για ταυτόχρονη ανάπτυξη. Επίσης, θα συνεχίσει τη λειτουργία της η ad hoc επιτροπή για την εναρμόνιση των Τουρκοκυπρίων, η οποία λειτουργεί από τον Σεπτέμβριο του 2015 (εκτιμάται ότι πάρει αρκετό χρόνο μέχρι να εναρμονιστεί η τ/κ πολιτεία).

Ασφάλεια

Με την εφαρμογή της λύσης αποχωρεί μεγάλος αριθμός στρατευμάτων και επιστρέφονται από την πρώτη ημέρα της συμφωνίας λύσης του κυπριακού προβλήματος η Αμμόχωστος και η νεκρή ζώνη. Όλες οι άλλες περιοχές επιστρέφονται μέσα από σύντομα χρονοδιαγράμματα. Σε ότι αφορά τη Μόρφου και άλλες περιοχές, υπάρχουν ιδέες που εκτιμάται ότι θα αφήνουν ικανοποιημένες σε μεγάλο βαθμό όλες τις πλευρές. Στόχος είναι να υπάρξει ανάμιξη του πληθυσμού, ώστε να επιτευχθεί πραγματική επανένωση του τόπου, και όχι να δημιουργηθούν δυο «εθνικά» καθαρές περιοχές/πολιτείες.

Εγγυήσεις

Στην τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών έχουν συμφωνηθεί δυο πράγματα: όχι εγγυήσεις του ’60, όχι μηδενικές εγγυήσεις. Οι Τουρκοκύπριοι ζητούν σε στιγμή ύψιστης ανάγκης/κινδύνου, να έχουν τουλάχιστον το δικαίωμα να απευθύνονται στην Τουρκία. Η ελληνοκυπριακή πλευρά εισηγείται, σε περίπτωση ύψιστης κρίσης, να υπάρχει μηχανισμός ο οποίος σε πρώτη φάση να είναι ομοσπονδιακός, και εφόσον αυτή η προσπάθεια αποτύχει να υπάρχει σε δεύτερο στάδιο ευρωπαϊκός μηχανισμός. Και αν ούτε σε αυτό το στάδιο υπάρξει αποτέλεσμα, να ζητείται η βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών (χωρίς να αποκλείεται η Τουρκία στο τελευταίο στάδιο). Όλα αυτά όμως κάτω από το Άρθρο 7 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

Ανοικτά θέματα

Τέλος, θέματα που δεν έχουν συζητηθεί σε επίπεδο ηγετών (σε επίπεδο τεχνοκρατών έχουν συζητηθεί) είναι η ιεραρχία των νόμων, οι παλαιές πράξεις, οι εξωτερικές σχέσεις, οι ανεξάρτητοι θεσμοί και οι ρυθμιστικές αρχές, οι διεθνείς συμφωνίες. Ήδη έχει δημιουργηθεί επιτροπή για τη συγγραφή του ομοσπονδιακού Συντάγματος, των ομοσπονδιακών νόμων, και επίσης έχει δημιουργηθεί ειδική επιτροπή για την πρώτη ημέρα της λύσης, δηλαδή τι θα γίνει εκείνην την πρώτη μέρα της επανένωσης της Κύπρου.

 

kateliadi@politis-news.com

 

 

Πηγή: http://politis.com.cy/article/i-engiisis-krinoun-ti-lisi-tou-kipriakou

Βίντεο

Μόνιμα