Antistasi

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, Ιστορικός Μελετητής


«Η ΜΑΧΗ» παρουσιάζει από σήμερα, σε συνέχειες, τη μαρτυρία του ιστορικού συγγραφέα Κωνσταντίνος Τσοπάνης, ενός ανθρώπου τον οποίο πρέπει όλοι να γνωρίσουν, έστω και μέσα από τα γραπτά του. Ο κ. Τσοπάνης μιλάει στη «ΜΑΧΗ» για τη φιλοσοφία ζωής που θα έπρεπε να διέπει όλους όσους προσδιορίζονται ως Έλληνες και επιθυμούν να δώσουν νόημα στη ζωή τους βάσει των αρχών και των αξιών του έθνους. Μέσα από τη συνέντευξη, ο συγγραφέας μετατρέπεται αυτόβουλα από ιστορικός σε μύστη, μεταδίδοντας τη μεταφυσική διάσταση του εθνικισμού.

Βιογραφικό: Ο Κωνσταντίνος Τσοπάνης γεννήθηκε τον Ιούνιο του 1969 στην Αθήνα, στα Εξάρχεια. Τελείωσε το Εκκλησιαστικό Λύκειο Αθηνών και μετά από εισαγωγικές εξετάσεις φοίτησε στην Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Αθηνών της οποίας κατέστη πτυχιούχος ύστερα από ολοκλήρωση τριετούς κύκλου σπουδών. Κατόπιν φοίτησε στο Θεολογικό τμήμα της Θεολογικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, από όπου έλαβε και το πτυχίο του καθηγητού Θεολογίας. Εκπόνησε, παρουσίασε και υποστήριξε με επιτυχία διδακτορική διατριβή με θέμα «Ορφισμός και Χριστιανισμός. Οι μεταξύ τους συγκλίσεις», στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου, όπου και του απενεμήθη ο τίτλος του διδάκτορα στον τομέα της Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Θρησκειών. Η διδακτορική του διατριβή έχει δημοσιευθεί το 2003 και κυκλοφορεί στην Ελλάδα, μαζί με μια ακόμα επιστημονική μελέτη του με τίτλο «Ο Μυστικισμός στις μεγάλες θρησκείες του κόσμου», όπου πραγματεύεται το θέμα της άμεσης μέθεξης του ανθρώπου με το μεταφυσικό, το θείο μέσα από τις μαρτυρίες των μεγάλων μυστικιστών παγκοσμίως.
Γνώστης αρκετών ξένων γλωσσών έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση βιβλίων στα ελληνικά, με κυριότερο τη μετάφραση από το λατινικό πρωτότυπο της μαρτυρίας του Λεονάρδου του Χίου για την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, που κυκλοφόρησε το 2008. Έχει δημοσιεύσει αρκετές ιστορικές μονογραφίες καθώς και επιστημονικά άρθρα θρησκειολογικού και ιστορικού περιεχομένου σε διάφορα περιοδικά, ενώ διετέλεσε αρχισυντάκτης του θρησκειολογικού περιοδικού «Crypto». Έχοντας ασχοληθεί με πάθος με τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία, δημοσίευσε το 2007, το έργο του «Ο εθνικισμός στον Μεσοπόλεμο. Ηγέτες-Κινήματα-Δικτατορίες», μια μελέτη επάνω στη νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία, που πραγματεύεται την ανάπτυξη των εθνικιστικών κινημάτων σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος
Από τις εκδόσεις «Patria» δημοσιεύεται το βιβλίο του Κ. Τσοπάνη, «Η Ιστορική Εποποιία, η ιστορία που δεν γράφτηκε, 1936-1939» και αποτελεί καρπό μίας πολυετούς και εμβριθούς μελέτης επάνω στις αφορμές, την έκρηξη και τα γεγονότα του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου. Το έργο αυτό εκφράζει την «άλλη άποψη» για εκείνο το ιστορικό γεγονός που συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο και έκρινε την πορεία της Ισπανίας για το υπόλοιπο μισό του 20ου αιώνα.
Η ιστορία λοιπόν του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου θα έπρεπε κανονικά να αρχίσει από το 1939, όταν αναδείχθηκε νικητής στον ένοπλο τριετή αγώνα ο Στρατάρχης Φράνκο και ηττήθηκε η Αριστερά.
Όσα προηγήθηκαν θα έπρεπε να αναφέρονται ως «πρελούδιο του πολέμου», αφού ο πραγματικός πόλεμος ήταν ο ιδεολογικός, «ο πόλεμος του μελανιού», που εξαπολύθηκε εναντίον των νικητών. Έντεχνα και μεθοδικά, κάθε αλήθεια του χθες κατέστη ένα ψέμα της σήμερον. Όπως συνέβη και στον δικό μας κομμουνιστοσυμμοριτοπόλεμο του 1946-1949, όπου ενώ το ξενοκίνητο ΚΚΕ – ΔΣΕ ηττήθηκε εις τα πεδία των μαχών, νίκησε και επικράτησε στην προπαγάνδα.
Η λήθη κάλυψε τόσο πολύ την αλήθεια γύρω από όλα αυτά τα γεγονότα, ώστε ενώ όλοι γνωρίζουν τον βομβαρδισμό της Γκουέρνικα, κανείς δεν θυμάται πια, ότι μέσα σε ένα δειλινό σφαγιασθήκαν οκτώ χιλιάδες αιχμάλωτοι εθνικιστές από τους κομμουνιστές στο Παρακουέλλος δε Χαράμα.
Αυτό το βαρύ πέπλο της λήθης έρχεται να ανασύρει το βιβλίο του Κωνσταντίνου Τσοπάνη και να αναδείξει την «altera pars» των γεγονότων.
Όλοι σήμερα γνωρίζουν το περίφημο «no pasaran» της Πασιονάρια. Καιρός είναι λοιπόν να μάθουν ότι την ημέρα της εισόδου του στρατάρχη Φράνκο στη Μαδρίτη, τα πλήθη των κατοίκων της πόλεως ξεχύθηκαν στους δρόμους πανηγυρίζοντας την είσοδο των εθνικιστών και φωνάζοντας «i Han pasado!» δηλαδή «πέρασαν»…
Και για όσους αγνοούν εσκεμμένα την ελληνική και παγκόσμια ιστορία, αυτό που συνέβη εις την Ισπανία το 1936-1939, ήταν εμφύλιος και προς τιμή τους οι Ισπανοί κομμουνιστές δεν υπέγραψαν προδοτικές συμφωνίες με τις χώρες που τους βοηθούσαν, έτσι ώστε αν νικούσαν οι Ισπανοί κομμουνιστές να έδιδαν μέρος του ισπανικού εδάφους πχ στη Γαλλία, ως αντάλλαγμα για τη βοήθεια που τους παρείχαν για να νικήσουν τους εθνικιστές του Φράνκο … δέκα χρόνια μετά όμως οι κατά τα άλλα Έλληνες κομμουνιστές, είχαν υπογράψει προδοτικές συμφωνίες (η περίφημη 5η ολομέλεια) έτσι ώστε αν νικούσαν τον εθνικό στρατό, να παρέδιδαν την από αρχαιοτάτων χρόνων ελληνική Μακεδονία και Θράκη στους Βούλγαρους και στους Γιουγκοσλάβους ως αντάλλαγμα για τη βοήθεια που είχαν λάβει σε πολεμικό και στρατιωτικό εξοπλισμό από τις όμορες κομμουνιστικές χώρες! Να γιατί αυτό που συνέβη στην Ισπανία ήταν εμφύλιος, ενώ στην Ελλάδα ήταν συμμοριτοπόλεμος. Θα είχαμε δηλαδή εδαφικό ακρωτηριασμό της Ελλάδος. Ηττήθηκαν στα τα πεδία των μαχών οι κομμουνιστές, νίκησαν όμως στον τομέα της προπαγάνδας και επικράτησαν οι απόψεις τους και κυριάρχησαν ιδεολογικά.
Ας απολαύσουμε λοιπόν τον Κωνσταντίνο Τσοπάνη και ευχή μας είναι να τον δούμε σύντομα και στο νησί μας.

(ΜΕΡΟΣ Α) : Το χρονικό του ισπανικού εμφύλιου πολέμου- Λένιν ο ψευδοπροφήτης
-Ποια ήταν τα αίτια που οδήγησαν την Ισπανία στον εμφύλιο πόλεμο; Μπορούσε αυτός, κατά τη γνώμη σας, να είχε αποφευχθεί κ. Τσοπάνη;
Η Ισπανία ήταν από καιρό ένα καζάνι που έβραζε και όλοι έβλεπαν πως τα μίση και τα πάθη που είχαν συσσωρευθεί για αιώνες στην άλλοτε θαλασσοκράτειρα Ισπανία αναζητούσαν αφορμή για να ξεσπάσουν ορμητικά την οργή τους. Η Αναρχία κυρίως, αλλά και η Αριστερά, υπονόμευαν σταθερά και μεθοδικά τα θεμέλια της χώρας και την ψυχή του Ισπανικού λαού, επιδιώκοντας να καταλάβουν την εξουσία με κάθε τρόπο. Έτσι, όταν διώχθηκε από την εξουσία ο στρατηγός Μιγκέλ Πρίμο δε Ριβέρα, -ο μόνος κυβερνήτης που είχε κατορθώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα να επαναφέρει τη σταθερότητα στην οικονομική και κοινωνική ζωής της χώρας– και αφότου εγκατέλειψε τη χώρα ο Βασιλεύς Αλφόνσο ΙΓ΄, οι Αναρχικοί και κάθε αποχρώσεως Αριστεροί πίστεψαν ότι είχε έρθει η ώρα να καταλάβουν την εξουσία ανενόχλητοι. Γι’ αυτό και εξαπέλυσαν μία άνευ προηγουμένου τρομοκρατία προκειμένου να φοβίσουν και να υποτάξουν τους αντιπάλους τους. Θύμα αυτής της αριστερής τρομοκρατίας υπήρξε και ο αρχηγός της Δεξιάς κοινοβουλευτικής αντιπολιτεύσεως δον Κάλβο Σοτέλο, του οποίου η δολοφονία ήταν πανομοιότυπη με εκείνη του Ματτεόττι στην Ιταλία. Μόνο που η δεύτερη παραλίγο να στοιχήσει την εξουσία στον Μουσσολίνι, ενώ η πρώτη πέρασε σχεδόν στα «ψιλά» από την αριστερόστροφη διανόηση και ιστοριογραφία. Ωστόσο οι Αριστεροί δεν υπολόγισαν καλά τις αντιδράσεις του στρατού και εκεί έχασαν. Κατά τη γνώμη μου, όλη αυτή η αιματοχυσία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί μόνο με ένα καθεστώς τύπου Σαλαζάρ, μακροχρόνιο και ήπιο, που θα προσέφερε σταθερότητα στη χώρα και θα βοηθούσε να κατασιγάσουν τα πάθη και τα μίση. Κάτι σαν αυτό που έκανε μετά τη νίκη του ο στρατάρχης Φράνκο, αλλά τότε όμως ο πόλεμος είχε ήδη γίνει.

-Με το τέλος του εμφυλίου πολέμου ο Φράνκο κατασκεύασε ένα μνημείο για να τιμήσει τους νεκρούς και είπε: «ήταν όλοι τους Ισπανοί». Τίμησε και τις δύο πλευρές.
Πρώτα από όλα δεν νομίζω ότι η φράση «τίμησε και τις δύο πλευρές» ανταποκρίνεται επακριβώς στην ιστορική πραγματικότητα. Εάν θέλουμε να είμαστε τίμιοι και αντικειμενικοί με την Ιστορία θα πρέπει να πούμε ότι ο στρατάρχης Φράνκο, μετά τον απόλυτο θρίαμβο του στο πεδίον της μάχης και την παράδοση της Αριστεράς, είχε την ευφυΐα να επιδιώξει και να επιτύχει μία κατασίγαση των παθών, όσο φυσικά αυτή ήταν δυνατή. Γνώριζε καλά πως μία διαιώνιση της εσωτερικής αντιπαλότητας και μία διαρκής αναμόχλευση των παθών το μόνο που δε θα ευνοούσαν θα ήταν το δικό του καθεστώς. Κατά συνέπεια επικαλέστηκε τη λήθη του αιματηρού παρελθόντος κάνοντας ταυτοχρόνως κάποιες χειρονομίες αβροφροσύνης προς τους ηττημένους του πολέμου. Το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν ο απόλυτος νικητής του πολέμου και ο αδιαμφισβήτητος, πλέον τότε, ηγέτης της μεγάλης ιβηρικής χώρας, του επέτρεπε να δειχθεί ελεήμων προς τους ηττημένους και συντετριμμένους αντιπάλους του. Φυσικά γνώριζε ότι με κινήσεις συνδιαλλαγής προς τους αντιπάλους του, όσο μεγαλόψυχες και εάν ήταν αυτές, δεν θα μπορούσε να κάνει τους ορκισμένους εχθρούς του να αναθεωρήσουν τις απόψεις του. Γι’ αυτό και δεν απευθύνθηκε ποτέ σε αυτούς και ποτέ, επί παραδείγματι, δεν έδωσε «άφεση αμαρτιών» σε τύπους όπως η Πασιονάρια (Ντολόρες Ιμπαρούρι), η οποία πέρασε όλα αυτά τα χρόνια που ο Φράνκο διοικούσε την Ισπανία, ως εξόριστη στην τότε σοβιετική Μόσχα. Αντιθέτως, τα κενοτάφια όπως αυτό της Βάλεα δε λος Καϊδος, οι εκκλήσεις για λήθη του αιματηρού παρελθόντος και κατασίγαση των παθών καθώς και οι περιορισμένες ή και εκτεταμένες αμνηστίες που κατά καιρούς χορηγούσε, στόχευαν και δόθηκαν σε εκείνους ακριβώς τους Ισπανούς που η μοίρα τους τα είχε φέρει έτσι ώστε σχεδόν άθελα τους να βρεθούν στο στρατόπεδο των Κυβερνητικών-Αριστερών και οι οποίοι, λόγω ακριβώς αυτής της τυχαίας ή στιγμιαίας εμπλοκής τους, είχαν βρεθεί εγκλωβισμένοι στην αντίπερα όχθη του ποταμού και ζητούσαν απελπισμένα σανίδα σωτηρίας και διαφυγής. Σε αυτούς ακριβώς απευθύνθηκε ο στρατάρχης Φράνκο, αυτούς τίμησε ως Ισπανούς πολεμιστές αντιπάλους του και αξίζει να σημειώσουμε ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν ήταν και λίγοι. Στα φερέφωνα της Μόσχας που επιδίωκαν να μετατρέψουν την ηλιόλουστη μεσογειακή Ισπανία σε ένα τεράστιο παγωμένο σιβηρικό γκούλαγκ δεν απευθύνθηκε ποτέ ούτε τίμησε ούτε καν έτεινε χείρα φιλίας. Αυτά για να ξεκαθαρίζουμε τα πράγματα.

-Ίσχυε κάτι παρόμοιο και για τον δικό μας «εμφύλιο»; Ήταν όλοι τους Έλληνες;
Όσον αφορά στην Ελλάδα τώρα και τη δική μας αντίστοιχη περίπτωση, πρώτα από όλα δεν είχαμε εμφύλιο πόλεμο αλλά μία καλά οργανωμένη και ενορχηστρωμένη εξέγερση μίας ένοπλης αριστερής μειοψηφίας η οποία επιχείρησε δια της βίας να καταλάβει την εξουσία και να παραδώσει τη χώρα ως λεία στις ορέξεις του πατερούλη της, του Στάλιν. Επρόκειτο, κυρίως όσον αφορά την ηγεσία των ανταρτών, για άτομα που είχαν την πλήρη και την απόλυτη αναφορά τους στη Μόσχα, η οποία δεν ήταν φυσικά κατ’ ουδεμία έννοια, κέντρο του Ελληνισμού. Αυτή η διεθνιστική ηγεσία του αριστερού αντάρτικου δεν δίστασε να αιματοκυλήσει, την ήδη καθημαγμένη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χώρα, προκειμένου να καταφέρει να τη σύρει δέσμια πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Το λάθος της ήταν ότι άρχισε να ασκεί, κυρίως στην απροστάτευτη ύπαιθρο χώρα, τη μπολσεβικική τρομοκρατία πριν ακόμα εδραιώσει την εξουσία της. Τρομοκρατημένος ο Ελληνικός πληθυσμός από το όργιο αίματος και εγκλήματος που έβλεπε επί καθημερινής βάσεως να γίνεται, αποστασιοποιήθηκε σχεδόν αμέσως στη συντριπτική του πλειοψηφία από την Αριστερά και τον κατ’ ευφημισμόν αποκαλούμενο «Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας». Αυτό είχε ως συνέπεια οι κομμουνιστές πολύ γρήγορα να αντιμετωπίσουν πρόβλημα λειψανδρίας στις τάξεις τους και να αρχίσουν τις βίαιες επιστρατεύσεις ανδρών και γυναικών, κυρίως από την ύπαιθρο την οποία ελυμαίνοντο. Επιπλέον είχαν βρει έναν γκανγκστερικό τρόπο να «αιχμαλωτίζουν» όλους αυτούς τους βιαίως στρατολογηθέντες νεοσυλλέκτους. Από την αρχή ακόμα της ουσιαστικής αρπαγής τους από τις οικογένειες και τα χωριά τους, τους έστελναν, ως μέλη αντάρτικων ομάδων, στους τόπους καταγωγής τους με εντολές «απαλλοτριώσεως αγαθών ή εκτελέσεως Μοναρχοφασιστών». Μετά από κάθε τέτοια ενέργεια, ο κάθε βιαίως στρατολογηθείς αντάρτης στιγματιζόταν από τους συντοπίτες του και κηρύσσετο καταζητούμενος από τις τοπικές Ελληνικές αρχές για τα εγκλήματα στα οποία είχε λάβει μέρος, έστω και χωρίς τη θέληση του, αλλά αναγκασμένος από τις περιστάσεις. Έκτοτε το αίμα και το έγκλημα ένωνε διαπαντός όλα αυτά τα θύματα της αριστερής ηγεσίας που δρούσε με τακτικές συμμορίας. Το χειρότερο όλων όμως ήταν το Παιδομάζωμα, η αρπαγή 28.000 αθώων ανηλίκων και μικρών παιδιών από τις αγκάλες των μητέρων τους και η μεταφορά τους πεζοί, μάλιστα πεζοί (!!!), μέσα από τα χιονισμένα βουνά της Ηπείρου και της Μακεδονίας, στην Αλβανία και τη Γιουγκοσλαβία αρχικώς και κατόπιν μέχρι και στη Ρουμανία και στη Ρωσία. Η συλλογική μνήμη του Ελληνικού Έθνους διατηρεί ακόμα μέχρι σήμερα έντονες εικόνες από το φρικτό παιδομάζωμα που είχαν εφεύρει οι Τούρκοι βάρβαροι κατακτητές προκειμένου να δημιουργήσουν το επίλεκτο στρατιωτικό σώμα των Γενιτσάρων. Το Ελληνικό Έθνος αιμορράγησε για εκατονταετίες από τη φρικτή αυτή αφαίμαξη στην οποία υποβλήθηκε εκ μέρους του τυράννου. Τη δόξα των Οθωμανών φαίνεται ότι εζήλωσαν και οι ηγέτες του αντάρτικου και επιδόθηκαν σε ένα νέο παιδομάζωμα που στέρησε δεκάδες χιλιάδες Ελληνόπουλα από τους γονείς τους και την πατρίδα τους και τα έριξε ως αθύρματα στα νύχια της σλαβικής αρκούδας, προσφέροντας τα σαν μία τεράστια ανθρώπινη θυσία στην απάνθρωπη σταλινική λατρεία στην οποία σαν άλλοι πρωτόγονοι κανίβαλοι επιδίδοντο οι Κομμουνιστές. Και εδώ υπάρχει η απάντηση στο ερώτημα σας για το εάν ήταν Έλληνες ή όχι αυτοί που διέπραξαν όλα αυτά τα εγκλήματα εναντίον του Έθνους. Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματα του. Βεβαίως η ελληνική πολιτική και πολιτειακή ηγεσία, μετά τη λήξη του Συμμοριτοπολέμου, άρχισε να σκορπά αφειδώς χάρες και αμνηστείες. Σε αντίθεση με τον στρατάρχη Φράνκο, ο οποίος όπως είπαμε στόχευσε με αυτές του τις ενέργειες τους παραπλανημένους ή εγκλωβισμένους και τους σίγουρα μεταμεληθέντες πρώην αριστερούς μαχητές, οι ελληνικές αρχές χάρισαν όχι μόνο τη ζωή αλλά και τις ποινές σε ανθρώπους που τα χέρια τους έσταζαν ακόμα αίμα και οι οποίοι όχι μόνο δεν είχαν μεταμεληθεί για τα εγκλήματα που είχαν διαπράξει, αλλά δήλωναν ότι ίσταντο «με το όπλο παρά πόδα» και ότι ετοίμαζαν τον περίφημο «τέταρτο γύρο». Ευτυχώς οι παγκόσμιες συνθήκες δεν ευνόησαν κάτι τέτοιο, αλλά εντούτοις η Αριστερά στην Ελλάδα κατόρθωσε να κυριαρχήσει ιδεολογικά, τα μέλη της να καταλάβουν καίριες θέσεις του κρατικού μηχανισμού, να ξαναγράψει όπως τη συνέφερε την Ιστορία, ειδικά την πρόσφατη και κυρίως να την επιβάλλει, μαζί με τις υπόλοιπες απόψεις της, στη συνείδηση του Έθνους σαν δόγμα και θέσφατο. Ο Λένιν είχε «προφητεύσει» κάποτε ότι η Ισπανία θα γινόταν η δεύτερη σοβιετική χώρα στην Ευρώπη, μετά τη Ρωσία, αλλά ο στρατάρχης Φράνκο ακύρωσε δραστικά την «προφητεία» του καθιστώντας τον ψευδοπροφήτη! Ο ίδιος ο Λένιν είχε πει ότι «οι αστοί θα δώσουν μόνοι τους το σκοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουν οι μπολσεβίκοι» και η μεταπολεμική ελληνική καθεστηκυία τάξη τον δικαίωσε. 

 

(ΜΕΡΟΣ Β) : Χαμένος στον ισπανικό εμφύλιο – Μάταια έψαχναν τον Εζεκία


«Η ΜΑΧΗ» συνεχίζει σήμερα, την σε συνέχειες παρουσίαση της μαρτυρίας του ιστορικού συγγραφέα Κωνσταντίνος Τσοπάνης, ενός ανθρώπου τον οποίο πρέπει όλοι να γνωρίσουν, έστω και μέσα από τα γραπτά του. Ο κ. Τσοπάνης μιλάει στη «ΜΑΧΗ» για τη φιλοσοφία ζωής που θα έπρεπε να διέπει όλους όσους προσδιορίζονται ως Έλληνες και επιθυμούν να δώσουν νόημα στη ζωή τους βάσει των αρχών και των αξιών του έθνους. Μέσα από τη συνέντευξη, ο συγγραφέας μετατρέπεται αυτόβουλα από ιστορικός σε μύστη, μεταδίδοντας τη μεταφυσική διάσταση του εθνικισμού. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο ο οποίος μέσα και από τη συνέντευξη ψηλαφείται και αναλύεται με τρόπο ώστε όλες οι παράμετροι και οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτόν καθώς και στην τελική νίκη του Στρατάρχη Φράνκο επί των ισπανών κομμουνιστών, να αποδοθούν με ακρίβεια στον αναγνώστη.
Ας απολαύσουμε λοιπόν τον Κωνσταντίνο Τσοπάνη και τις αποκαλύψεις του για το ρόλο του Εζεκία Παπαϊωάννου στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο.

Μέρος 2ον

-Τι γνωρίζετε για τον τ. Γ.Γ. του ΑΚΕΛ Εζεκία Παπαϊωάννου; Λένε ότι πολέμησε στον ισπανικό εμφύλιο στο πλευρό των κομμουνιστών. Ποια είναι η αλήθεια τελικά;
Γνωρίζετε καλώς ότι ο ίδιος όσο ζούσε ήταν πολύ φειδωλός σε δηλώσεις και αναφορές σχετικώς με τη συγκεκριμένη περίοδο και την πολεμική δράση του στην Ισπανία, γεγονός που ξενίζει ιδιαιτέρως, αφού οι άνθρωποι συνηθίζουν να αναφέρονται συνεχώς σε γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή τους, όσο μικρής διάρκειας και να ήταν αυτά. Μάλιστα μου έκανε εντύπωση αυτό που αναφέρει ο κ. Λάζος στο βιβλίο του για τους Έλληνες εθελοντές στην Ισπανία, ο οποίος λέει ότι δεν κατάφερε να πάρει συνέντευξη από τον Παπαϊωάννου, όσο και αν το επιδίωξε. Το μόνο που μπορώ να πω εγώ είναι ότι εκτός από ελάχιστες αναφορές, κυρίως αριστερών εντύπων, δεν βρήκα άλλα στοιχεία για τη δράση του εν λόγω στον ισπανικό εμφύλιο. Αντιθέτως υπάρχουν άλλες αναφορές αλλά και αφηγήσεις ολόκληρες κομμουνιστών εξ’ Ελλάδος και Κύπρου που έλαβαν μέρος στον πόλεμο. Οι εξ Ελλάδος κομμουνιστές ήταν σχετικά λίγοι, σε αντίθεση με τους Κυπρίους κομμουνιστές οι οποίοι, σε σχέση με τον πληθυσμό της νήσου μπορούμε να πούμε ότι ήσαν ευάριθμοι. Εδώ ίσως αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για κανέναν Ελλαδίτη ή Ελληνοκύπριο ο οποίος να πολέμησε στις γραμμές των Ισπανών Εθνικιστών και υπό τις διαταγές του στρατάρχη Φράνκο. Αυτό δεν είναι περίεργο εάν θυμηθούμε ότι το καθεστώς Ιωάννου Μεταξά είχε κηρύξει απόλυτη ουδετερότητα απέναντι στα τεκταινόμενα στη Ισπανία και είχε απαγορεύσει σε όλους τους Έλληνες να συμμετάσχουν στον πόλεμο.

-Εάν επικρατούσαν οι κομμουνιστές λέγεται ότι οι Βάσκοι θα είχαν ανεξάρτητο κράτος. Είναι αλήθεια αυτό; Τι ακριβώς συνέβη; 
Οι Βάσκοι, όπως και οι Καταλανοί, σχεδόν αμέσως μετά την πτώση της Μοναρχίας, το 1931, είχαν αποκτήσει μία διοικητική αυτονομία η οποία συνεχώς διευρύνετο. Φυσική απόληξη αυτής της πορείας αυτονομήσεως θα ήταν κάποια ημέρα να αποκτήσουν δικό τους ανεξάρτητο κράτος, όπως είχαν ήδη αποκτήσει δική τους ανεξάρτητη εκκλησία, στα πλαίσια πάντα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Αναφέρω χαρακτηριστικά και στο βιβλίο μου ότι οι πολύ καθολικοί Βάσκοι είχαν αιτηθεί στη Ρώμη την αναγνώριση τοπικής βασκικής καθολικής εκκλησίας και ο τότε Πάπας, επηρεασμένος απολύτως από τον ουιλσώνειο φιλελευθερισμό που ήταν τότε της μόδας και ο οποίος αναγνώριζε το δικαίωμα αυτοδιαθέσεως και συστάσεως ιδιαίτερης κρατικής οντότητας σε κάθε εθνική ομάδα, τους την είχε παραχωρήσει αφειδώς και, ας μου επιτραπεί να πω, απερισκέπτως, αφού η κίνηση του αυτή τον έφερε σε άμεση αντίθεση με τον ισπανικό κλήρο και προκάλεσε την καθολική αντίδραση του ισπανικού χριστιανικού ποιμνίου. Χαρακτηριστικό των όσων λέμε είναι και το γεγονός ότι ο αμέσως επόμενος Πάπας ήρε την αναγνώριση της ανεξάρτητης βασκικής καθολικής εκκλησίας και την υπήγαγε εκ νέου στην Ισπανική Καθολική Εκκλησία, ενώ ο στρατάρχης Φράνκο τιμώρησε με εκτοπισμό, και λίγες φορές με εκτέλεση, κληρικούς και μοναχές που είχαν πρωτοστατήσει στην ανακήρυξη της αυτονομίας της βασκικής εκκλησίας.
Στοχεύοντας ακριβώς στη ανακήρυξη αυτόνομου βασκικού κράτους, οι Βάσκοι του ισπανικού βορρά είχαν συμμαχήσει με την αριστερή Κυβέρνηση της Μαδρίτης. Κατά τα άλλα, όπως το αναφέρω και στο βιβλίο μου εκτενώς, δεν είχαν κάποιο κοινό στοιχείο που να τους ενώνει έστω ιδεολογικά με τους Κομμουνιστές της Μαδρίτης ή ακόμα περισσότερο με τους Αναρχικούς της Βαρκελώνης και ολόκληρης της Καταλονίας. Αντιθέτως οι Καθολικοί Βάσκοι είχαν κοινό στοιχείο την πίστη τους στον Θεό με τους Ισπανούς Εθνικιστές με τους οποίους μοιράζονταν και το σύνθημα «Ζήτω ο Χριστός Βασιλιάς!» Αυτή ακριβώς η «ιδεολογική», εάν μπορούμε να το πούμε έτσι, ταύτιση τούς ώθησε αρκετές φορές να προτείνουν στον στρατάρχη Φράνκο τη σύναψη μίας ξεχωριστής ειρήνης, την οποία όμως ο τελευταίος δεν δέχθηκε ποτέ για λόγους αρχής. Για τον στρατάρχη, η Ισπανία ήταν Μία, Ενιαία και Ελεύθερη! Και δεν έκανε εκπτώσεις στα πιστεύω του. Είχε θέσει έναν στόχο και είχε αποφασίσει να τον πετύχει χωρίς να αποδέχεται ημίμετρα και συμβιβασμούς. Είχε απόλυτη αίσθηση του ότι δεν δρούσε μόνος του αλλά ότι ως όργανο της θείας Χάριτος εκτελούσε κάποιο αόρατο θεϊκό σχέδιο που προέβλεπε την επανένωση της Ισπανίας και την κατεύθυνση της προς τα μεγάλα πεπρωμένα που της όριζε το αυτοκρατορικό της παρελθόν. Όπως είναι ευνόητο, καμιά πρόταση για συνθηκολόγηση, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές του αγώνα, καθώς και καμιά πρόταση για αναγνώριση της βασκικής αυτονομίας δεν ήταν δυνατόν να γίνει δεκτή εκ μέρους του στρατάρχη Φράνκο, όσο και αν στους υπολοίπους τομείς συνέπιπτε ιδεολογικώς με τους Βάσκους.

-Ποια η βοήθεια που προσέφερε ο Αδόλφος Χίτλερ στον στρατάρχη Φράνκο κατά τη διάρκεια του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου και γιατί ο Φράνκο δεν ανταπέδωσε τη βοήθεια αυτή κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Η βοήθεια την οποία προσέφερε ο Χίτλερ από τις αρχές ακόμα του Ισπανικού εμφυλίου, ήταν σημαντική και άκρως απαραίτητη για τον Φράνκο. Εκτός από την αποστολή της μαχητικότατης και αποτελεσματικότατης «Λεγεώνος Κόνδωρ», που συνέβαλλε ουσιαστικά στη νίκη των Εθνικιστών με πολλούς τρόπους και της οποίας το προσωπικό φρόντιζε να ανανεώνεται συχνά ώστε να διατηρεί την υψηλή μαχητικότητά της, ο Χίτλερ στήριξε και σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο τον στρατάρχη Φράνκο αναγνωρίζοντας, για παράδειγμα, πολύ γρήγορα την κυβέρνηση των Εθνικιστών, του Μπούργκος ως τη νόμιμη ισπανική κυβέρνηση της χώρας. Στο βιβλίο μου κάνω εκτενείς αναφορές για την πολυσχιδή βοήθεια και στήριξη την οποία προσέφερε αφειδώς ο Χίτλερ στους Ισπανούς Εθνικιστές και συγκεκριμένα στον στρατάρχη Φράνκο και δεν παραλείπω να τονίσω πως έπραξε κατά αυτό τον τρόπο αγνοώντας το Γερμανικό Γενικό Επιτελείο, αλλά και τους Γερμανούς απεσταλμένους στην Εθνικιστική Ισπανία οι οποίοι του εισηγούντο να εγκαταλείψει τον Φράνκο στην τύχη του αφού, όπως εκείνοι πίστευαν, ο Ισπανός ηγέτης δεν θα κατάφερνε ποτέ να νικήσει. Φυσικά ο Φράνκο τους διέψευσε και απέδειξε εν τοις πράγμασι πόσο έξω μπορούσαν να πέσουν στις κρίσεις τους όλοι εκείνοι οι μεγαλοσχήμονες στρατιωτικοί νόες με τις φανταχτερές στολές τους. Επιπλέον δικαίωσε με τη νίκη του την επιλογή και την απόφαση του Χίτλερ να τον συνδράμει σε αυτόν τον αγώνα ζωής και θανάτου στον οποίον ο Φράνκο είχε ολοψύχως επιδοθεί.
Ωστόσο εδώ αξίζει να σημειώσουμε πως ο Φράνκο ήταν πάνω από όλα και πριν από όλα πατριώτης! Μεσούντος ακόμα του Ισπανικού εμφυλίου και ενώ είχε την απόλυτη ανάγκη της Γερμανικής κυρίως αλλά και της Ιταλικής στρατιωτικής και υλικοτεχνικής συνδρομής, ωστόσο με ένα αίσθημα στρατιωτικής τιμής που κοσμούσε την παλαιά στρατιωτική αριστοκρατία, είχε σπεύσει να δηλώσει ότι σε κάποιον επερχόμενο ευρωπαϊκό πόλεμο, -κάτι δηλαδή που είχε άρχισε να γίνεται όχι μόνο ορατό αλλά και ψηλαφητό στην Ευρώπη του 1937-1938-, ο ίδιος και η Ισπανία θα έμεναν ουδέτεροι. «Η Ισπανία έχει ήδη πληρώσει τον φόρο της σε αίμα», συνήθιζε να τονίζει ο στρατάρχης Φράνκο προκαλώντας τις έντονες αντιδράσεις τόσο των Ιταλών όσο και των Γερμανών συμμάχων του. Δεν ξεγέλασε τον Χίτλερ, όπως συνηθίζουν να τον κατηγορούν μεμψίμοιρα οι Αριστεροί. Είχε ξεκαθαρίσει από πολύ νωρίς τη στάση του σχετικά με τον επικείμενο ευρωπαϊκό πόλεμο αφού ήξερε καλύτερα από κάθε άλλον ότι ο Ισπανικός λαός δεν μπορούσε να κάνει άλλες θυσίες αίματος. Ο Χίτλερ το ήξερε αυτό και τον στήριζε, κατά την προσωπική μου άποψη, διότι ο Ισπανικός εμφύλιος είχε πάρει έντονα και τη μορφή ιδεολογικού αγώνα μεταξύ Εθνικισμού και Αριστεράς. Κι εκείνος είχε αποφασίσει να συμβάλλει στη συντριβή του κομμουνισμού στην Ιβηρική χερσόνησο, ασχέτως με τις ωφέλειες τις οποίες θα μπορούσε να έχει η Γερμανία από τη συμμετοχή της σε αυτόν τον πόλεμο. Βεβαίως, όταν άρχισε να καταλαμβάνει το ένα μετά το άλλο τα ευρωπαϊκά κράτη, ίσως να πίστεψε ότι ο Φράνκο θα ήθελε να συμμετάσχει στις γερμανικές νίκες εισερχόμενος στον πόλεμο μαζί με το Γ΄ Ράιχ. Όμως ο στρατάρχης Φράνκο ήταν ήδη πολύ ώριμος και πολύ σοφός για να αποφασίσει να αποδυθεί σε νέες πολεμικές περιπέτειες με αβέβαιο μέλλον και αμφίβολη έκβαση. Σκοπός του πια δεν ήταν άλλος από την ανοικοδόμηση των ερειπίων που είχε αφήσει ο τριετής εσωτερικός πόλεμος στη χώρα καθώς και την οικονομική ανάκαμψη της Ισπανίας. Και αυτό το πέτυχε. Όπως επίσης πέτυχε με πολύ εύσχημο και διπλωματικό τρόπο να κρατήσει την Ισπανία έκτος του μεγάλου αιματοκυλίσματος που ήταν ο Β΄ Π.Π.

-Είναι αλήθεια κ. Τσοπάνη πως όταν στην Ελλάδα ανέλαβε την εξουσία ο στρατός, την 21η Απριλίου 1967, το ανακοίνωσαν στον Φράνκο, εκείνος ρώτησε πόσους νεκρούς είχανε; Και του απήντησαν: κανέναν! Και τότε εκείνος είπε ότι (οι Απριλιανοί) θα πέσουν αμέσως; Τι γνωρίζετε για αυτό;
Αυτή είναι μία παλαιά και επαναλαμβανόμενη ιστορία που την έχω ακούσει πάρα πολλές φορές από τα παιδικά και τα φοιτητικά μου χρόνια, μέχρι και προσφάτως από κάποιον εν ζωή μεγαλοσχήμονα του καθεστώτος της 21ης Απριλίου. Αυτός ο τελευταίος μάλιστα ισχυρίσθηκε πως δεν πρόκειται για πραγματικό περιστατικό αλλά για εφεύρημα κάποιων εκ των ονομαζομένων τότε «λοχαγών» ή «μικρών αξιωματικών» οι οποίοι και πίεζαν τον Παπαδόπουλο να λάβει πιο αυταρχικά μέτρα διακυβερνήσεως της χώρας. Το γεγονός είναι ότι ο στρατάρχης Φράνκο είχε επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στην Ελλάδα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε εξάλλου ότι αυτός που προόριζε για διάδοχο του, ο τότε πρίγκηπας και νυν Βασιλεύς δον Χουάν Κάρλος, έχει νυμφευθεί την αδελφή του Βασιλέως Κωνσταντίνου και ο γάμος αυτός που ετελέσθη στην Αθήνα με μεγαλοπρέπεια το 1963, και με την παρουσία εκατοντάδων Ισπανών ευγενών και επισήμων, είχε κατά κάποιον τρόπο φέρει ακόμα πιο κοντά τις δύο χώρες. Μη ξεχνάτε επίσης ότι ο Βασιλεύς Χουάν Κάρλος επευφημήθηκε για πρώτη φορά ως διάδοχος του Θρόνου από τα πλήθη στην Ελλάδα όταν αρραβωνιάσθηκε την Πριγκήπισσα Σόφια, νυν Βασίλισσα της Ισπανίας. Το γεγονός επίσης είναι ότι ο στρατάρχης Φράνκο είχε δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα και είχε συμβουλεύσει δεόντως και τον τότε αντιπρόεδρο της κυβερνήσεως Νικόλαο Μακαρέζο, κατά την επίσημη επίσκεψη του τελευταίου στη Μαδρίτη στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Λέγεται μάλιστα ότι και τότε είχε συστήσει, ως πρεσβύτερος προς νεωτέρους, περισσότερη αυστηρότητα στη διακυβέρνηση του κράτους και ότι ο Μακαρέζος είχε υποσχεθεί πως θα μετέφερε το μήνυμα του στον Παπαδόπουλο, μολονότι αμφισβητούσε το κατά πόσον ο τελευταίος θα άλλαζε γραμμή πλεύσεως. Όπως και να έχουν όμως τα πράγματα, οι Απριλιανοί κατέρρευσαν και από τη δική τους αδυναμία, δικαιώνοντας έτσι την «προφητεία» την οποία είχε κάνει ή έστω φέρεται να είχε κάνει για αυτούς ο στρατάρχης Φράνκο.

 

(ΜΕΡΟΣ Γ) : Λόγχη που αναζητούσε ιδεολογία ο Στρατάρχης Φράνκο


«Η ΜΑΧΗ» παρουσιάζει σήμερα το τρίτο μέρος της μαρτυρίας του ιστορικού συγγραφέα Κωνσταντίνο Τσοπάνη. Ο κ. Τσοπάνης ξεδιπλώνει στη «ΜΑΧΗ» τη φιλοσοφία του Στρατηγού Φράνκο, τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στην άνοδο και στην απόλυτη και αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του για 40 ολόκληρα χρόνια στην Ισπανία και τις αντιδράσεις των διανοούμενων της εποχής τόσο στον Εθνικισμό του Φράνκο, όσο και στον άκρατο κομμουνισμό που οι Αριστεροί προσπάθησαν να επιβάλουν στη χώρα.
Ας απολαύσουμε λοιπόν τον Κωνσταντίνο Τσοπάνη και τις αποκαλύψεις του για τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο.
Μέρος 3ο

-Ποια ήταν η ιδεολογία του στρατάρχη Φράνκο; 
Ο στρατάρχης Φράνκο είχε χαρακτηρισθεί ως «μία λόγχη η οποία αναζητούσε ιδεολογία». Την ιδεολογία αυτή του την προσέφερε αφειδώς η Ισπανική Φάλαγγα του Χοσέ Αντώνιο Πρίμο δε Ριβέρα. Η μόνη διαφορά ήταν ότι ο στρατάρχης, ο οποίος ανέλαβε και την ηγεσία της Φάλαγγας, από ένα σημείο και μετά ενώνοντας στο πρόσωπο του και υπό τη στραταρχική του ράβδο όλους τους Εθνικιστές Ισπανούς, μετρίασε τις ακραίες παραμέτρους της Φαλαγγίτικης ιδεολογίας η οποία είχε υιοθετήσει κυρίως τις θέσεις του ιταλικού Φασισμού. Το καθεστώς και η ιδεολογία την οποία διαμόρφωσε συν των χρόνω ο στρατάρχης, μπορεί να χαρακτηρισθεί περισσότερο ως παραδοσιακός κορπορατισμός, δηλαδή μια κοινωνία δομημένη σε συντεχνίες με στηρίγματα την πίστη στον Θεό και την Πατρίδα. Παρόμοιο καθεστώς με του στρατάρχη Φράνκο ήταν εκείνο της Γαλλίας του Βισύ, του στενού του φίλου και παλαιού συμπολεμιστή στους πολέμους του Ρίφ, στρατάρχη Φιλίπ Πεταίν. Το ίδιο ήταν και το καθεστώς του καθηγητού Αντώνιο Σαλαζάρ στην Πορτογαλία το οποίο κατόρθωσε να ανορθώσει οικονομικά και να σταθεροποιήσει κοινωνικά την άλλοτε ταραγμένη Πορτογαλία.

-Οι Κομμουνιστές Ισπανοί από πού είχανε βοήθεια σε οπλισμό, τροφές και ένδυση κατά τη διάρκεια του πολέμου; Είχαν επαφή με άλλες χώρες; 
Φυσικά και είχαν στο πλευρό τους όλους τους Κομμουνιστές όλου του κόσμου με πρώτο και καλύτερο τον Λεό Μπλούμ στη Γαλλία, ο οποίος και τους βοηθούσε ποικιλοτρόπως και παντοιοτρόπως από τις αρχές ακόμα του πολέμου. Εκεί που δοκίμασαν απογοήτευση ήταν η στήριξη την οποία περίμεναν από τον πατερούλη Στάλιν, η οποία δεν έφτασε παρά μόνον όταν μεταφέρθηκε όλος ο ισπανικός χρυσός στην τότε Σοβιετική Ένωση από όπου και δεν επέστρεψε ποτέ. «Οι Ισπανοί θα ξαναδούν τον χρυσό τους όταν κατορθώσουν να δουν τα αυτιά τους!» έλεγε περιχαρής ο Στάλιν μόλις πληροφορήθηκε ότι οι αποβάθρες του λυμένος της Οδησσού είχαν καλυφθεί από κασέλες με τον ισπανικό χρυσό που μόλις είχε μεταφερθεί στην ΕΣΣΔ. Και φυσικά τήρησε τον λόγο του. Βεβαίως κατόπιν τους απέστειλε πολεμικό υλικό αλλά με τέτοιο αντάλλαγμα θα μπορούσαν να το είχαν προμηθευτεί και από αλλού και πιο έγκαιρα.

-Τι είναι ο «Νόμος περί ιστορικής μνήμης» που ψήφισε η σοσιαλιστική κυβέρνηση Θαπατέρο την 31η Οκτωβρίου 2007; Αφορούσε τα θύματα μόνο από την πλευρά της Αριστεράς; 
Στην Ισπανία, η κυβέρνηση Θαπατέρο, με διατάγματά της, αλλά και το νόμο Περί Ιστορικής Μνήμης, προσπαθεί να αποκαταστήσει όσους υπέστησαν διώξεις από το καθεστώς Φράνκο, παρέχοντας ακόμα και σχετικά πιστοποιητικά. Πιο συγκεκριμένα, το ισπανικό κοινοβούλιο ενέκρινε ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο, το οποίο αναγνωρίζει επίσημα για πρώτη φορά τα θύματα του Εμφυλίου Πολέμου 1936-1939 (εννοώντας προφανώς από την πλευρά της Αριστεράς), καταδικάζοντας ταυτοχρόνως την 40χρονη δικτατορία του στρατηγού Φράνκο. Επίσης αναγνωρίζει και διευρύνει τα δικαιώματα όσων υπέστησαν διώξεις ή βία για τις πολιτικές, ιδεολογικές ή θρησκευτικές τους πεποιθήσεις κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου ή της δικτατορίας του Φράνκο. Σύμφωνα με αυτόν το νόμο απαγορεύεται στο εξής κάθε πολιτική εκδήλωση στο μαυσωλείο του Φράνκο, στην Κοιλάδα των Πεσόντων, το ισχυρότερο σύμβολο του καθεστώτος, και απαιτείται η αξιοποίηση των μνημείων του καθεστώτος και του Εμφυλίου Πολέμου για να τιμηθούν τα θύματα όλων των παρατάξεων. Ακόμα, ο ίδιος νόμος επιβάλλει την απόσυρση των αγαλμάτων, των αναμνηστικών πλακών και γενικότερα όλων των συμβόλων που το φρανκικό καθεστώς είχε τοποθετήσει ή αναρτήσει σε δρόμους, πλατείες και δημόσια κτίρια. Ιεροί ναοί καθώς και άλλα νομικά πρόσωπα που δε θα συμμορφωθούν με την επιταγή του εν λόγω νόμου, θα κινδυνεύσουν να χάσουν τις κρατικές επιχορηγήσεις τις οποίες λαμβάνουν. Πολύ πριν από την εν λόγω νομοθετική ρύθμιση, τα μνημεία της εποχής του Φράνκο είχαν αρχίσει να απομακρύνονται σιωπηλά και χωρίς δημόσια συζήτηση. Ωστόσο ένιωθε κανείς πως εφαρμοζόταν γενικώς ένας «άγραφος» νόμος που εάν θέλαμε να τον διατυπώσουμε σε λογική πρόταση θα ήταν κάπως έτσι: «Διαγράψτε το παρελθόν που θυμίζει τον Φράνκο!». Τώρα, ο «Νόμος Ιστορικής Μνήμης» είναι πιο ρητός και πιο σαφής: «Φέρτε στην επιφάνεια το παρελθόν και διαγράψτε το!». Όντως, αυτή είναι η ουσία του. Αντιδρούν βέβαια οι συντηρητικοί και η Εκκλησία. Λίγες μόλις ημέρες πριν την ψήφιση του «Νόμου Περί Ιστορικής Μνήμης» από το ισπανικό κοινοβούλιο, η Καθολική Εκκλησία προέβη, για πολλοστή φορά, στην ομαδική αναγνώριση της αγιότητος ακόμα 498 θυμάτων των Δημοκρατικών κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου. Η απόφαση αυτή του Βατικανού αφορούσε κληρικούς, μοναχούς αλλά και λαϊκούς, κυρίως Καρλιστές της Ναβάρρας που δολοφονήθηκαν από τους Αριστερούς. Η Καθολική Εκκλησία, η οποία επίσης απόλαυσε την απόλυτη προστασία εκ μέρους του στρατάρχη Φράνκο, φέρθηκε στην πραγματικότητα «ως φιλόστοργος μήτηρ» έναντι όλων αυτών των πιστών της τέκνων που θυσίασαν τη ζωή τους για την πίστη τους. Αυτή η υπεύθυνη στάση της Αγίας Έδρας θα έπρεπε να παραδειγματίσει και την ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και να την ωθήσει να προβεί σε παρόμοιες πράξεις αναγνώρισης της θυσίας, αν μη τι άλλο, τουλάχιστον των Ελλήνων ιερωμένων που βρήκαν φρικτό τέλος στα χέρια των πάσης φύσεως Αριστερών κατά τη διάρκεια του Ανταρτοπολέμου 1946-1949.

-Ποια ήταν η στάση της Καθολικής Εκκλησίας στην Ισπανία κατά τη διάρκεια του εμφυλίου; Γνωρίζετε τι στάση κράτησε το Βατικανό; Ήταν ουδέτερο ή τάχθηκε στο πλευρό του Φράνκο;
Αρχικώς η Καθολική Εκκλησία τήρησε ουδέτερη στάση και πολλοί κληρικοί είχαν ταχθεί υπέρ της Δημοκρατίας. Ωστόσο πριν ακόμα την εξέγερση των Εθνικιστών Αξιωματικών που σηματοδότησε την αρχή του πολέμου, το αριστερό κράτος με νόμους του στράφηκε κατά της Εκκλησίας και σταμάτησε τη μισθοδοσία του κλήρου, αν και αυτοί οι μισθοί είχαν εκχωρηθεί ως αποζημίωση προς την Εκκλησία για τη δήμευση των γαιών της από το κράτος το 1837. Επίσης τα θρησκευτικά σχολεία ετέθησαν στην κρίση του Υπουργείου Δικαιοσύνης το οποίο και μπορούσε να κλείσει όσα εξ’ αυτών θεωρούσε «επικίνδυνα». Αυτή η διάταξη στόχευε τους Ιησουΐτες οι οποίοι έδιναν ειδικό όρκο πίστης στον Πάπα κι είχαν αναλάβει τη διοίκηση των εκκλησιαστικών σχολείων της χώρας. Η θρησκευτική εκπαίδευση καταργήθηκε τελείως στα δημόσια σχολεία και οι δημόσιες θρησκευτικές τελετές, όπως οι λιτανείες, θα μπορούσαν να γίνονται πλέον μόνον κατόπιν αδείας. Ακόμα κλείσθηκαν και τα νοσοκομεία που λειτουργούσαν με χρήματα της Εκκλησίας και διώχθηκαν από τις θέσεις τους όλοι οι κληρικοί που ήσαν εκπαιδευτικοί. Και όλα αυτά, χωρίς να μπορεί το κράτος να αντικαταστήσει με δικά του νοσοκομεία όσα έκλεινε, ή με δικούς του εκπαιδευτικούς όσους εκδίωκε. Βέβαια, κατά τα έτη του πολέμου ακολούθησε ένα όργιο πυρπολήσεων και αίματος μέσα στο οποίο η Αριστερά προσπάθησε να πνίξει την Καθολική Εκκλησία. Όπως ήταν φυσικό, για τους εκπροσώπους της δεν απέμενε άλλη λύση από το να αντισταθούν και να πολεμήσουν στο πλευρό των Εθνικιστών, όπερ και έπραξαν.

-Πείτε μας λίγα λόγια κ. Τσοπάνη για τον Χοσέ Αντώνιο Πρίμο δε Ριβέρα και τη δράση του.
Ο Χοσέ Αντώνιο Πρίμο δε Ριβέρα, γιός του στρατηγού Μιγκέλ Πρίμο δε Ριβέρα που στήριξε με αυτοθυσία και αφοσίωση τον Θρόνο μέχρις ότου «απολύθηκε» από τον Βασιλιά του, ίδρυσε τον Οκτώβριο του 1933 την περίφημη «Ισπανική Φάλαγγα». Σκοπός του ήταν να αντιπαρατεθεί στον συνασπισμό των Αριστερών και να απαντήσει με βία στη βία που εκείνοι είχαν εξαπολύσει. Στη συνέχεια σκόπευε να πραγματοποιήσει μια «Εθνική Επανάσταση» που θα κινείτο στο πνεύμα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της παλινόρθωσης του αυτοκρατορικού μεγαλείου της Ισπανίας. Ακόμα και οι εχθροί του παραδέχονταν τη γοητεία του αν και δεν παρέλειπαν να συμπληρώνουν ότι μέσα στο μυαλό του κουβαλούσε ένα επικίνδυνο όνειρο, τόσο για αυτόν όσο και για τον λαό του. Στην πραγματικότητα ήταν ένας νέος άνθρωπος που αναζητούσε έναν εθνικό τρόπο να αναχαιτίσει τη ρευστότητα του φιλελευθερισμού αλλά ταυτοχρόνως ήταν ανίκανος να εκτιμήσει τον φιλελευθερισμό ή τον καπιταλισμό, που παρόλη την τραχύτητα τους είχαν συντελέσει αναμφισβήτητα στη παγκόσμια βιομηχανική ανάπτυξη. Η «Φάλαγγα», βαδίζοντας στα χνάρια των Γερμανών Εθνικοσοσιαλιστών και περισσότερο των μελανοχιτώνων Φασιστών του Ντούτσε, περιφρονούσε τον Κοινοβουλευτισμό, ζητούσε ριζικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, διακήρυσσε τη συμπάθεια της για τον ιταλικό Φασισμό και προσπαθούσε να αντιμετωπίσει τη βία με βία. Ο Μουσσολίνι, που τότε βρισκόταν στο απόγειο της δόξας του, είχε ασκήσει μεγάλη επιρροή επάνω στον νεαρό Χοσέ Αντώνιο και τον είχε πείσει πως με τον Ντούτσε η Δύση εισήρχετο στην εποχή του Φασισμού. Έτσι ο Χοσέ Αντώνιο υποστήριζε πως ο Φασισμός έπρεπε σε κάθε χώρα να πάρει μία ιδιαίτερη μορφή, σύμφωνη πάντα με τις τοπικές συνήθειες. Επάνω σε αυτές τις ιδεολογικές βάσεις ο Χοσέ Αντώνιο ίδρυσε στις 29 Οκτωβρίου του 1933 την «Ισπανική Φάλαγγα» την οποία και οργάνωσε με βάση το πρότυπο των ιταλικών «Φάσιο» των οποίων αφομοίωσε την πειθαρχία προσπαθώντας να οργανώσει τους οπαδούς του στα πλαίσια μίας παρόμοιας παραστρατιωτικής οργάνωσης. Θέλοντας να πρωτοτυπήσει επέλεξε και μία δική του σημαία, διαφορετική από την ισπανική, της οποίας τα χρώματα ήταν μαύρο και κόκκινο. Τα μέλη της φορούσαν γαλάζια πουκάμισα στολισμένα με τα πέντε βέλη που αποτελούσαν το σύμβολο της Φάλαγγας. Παίρνοντας το όνομα της από τον αρχαίο ελληνικό στρατιωτικό σχηματισμό, η Ισπανική Φάλαγγα εξύμνησε την δύναμη και την ισχύ, ευνοώντας μια δικτατορία παρόμοια με εκείνη του Μπενίτο Μουσσολίνι στην Ιταλία. Στην διακήρυξη της που δημοσιεύθηκε το έτος 1936, καταδίκασε εξ’ ίσου τον Σοσιαλισμό, τον Μαρξισμό, την Δημοκρατία και τον Καπιταλισμό και πρότεινε η Ισπανία να γίνει ένα φασιστικό κράτος όπως η Ιταλία του Μουσσολίνι. Απορρίπτοντας την Δημοκρατία, τα πολιτικά κόμματα, τον Καπιταλισμό, τον Μαρξισμό και την πάλη των τάξεων, οι Φαλαγγίτες ήταν επίσης αρχικά εχθρικοί και προς την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, στάση που άλλαξαν αργότερα, για πολιτικούς λόγους, ιδίως όταν συμμάχησαν στις 18 Φεβρουαρίου του 1934 με τους Εθνικό-Συνδικαλιστές (J.O.N.S.) οι οποίοι είχαν ιδρυθεί από τον Ονέσιμο Ρεδόνδο και υποστήριζαν την Καθολική Εκκλησία. Σε αντίθεση με τα τεκτονικής έμπνευσης ιδεώδη της Γαλλικής Επανάστασης «Ισότης-Αδελφότης-Ελευθερία» εκείνη αντέταξε το τρίπτυχο «Πίστευε-Υπάκουε-Αγωνίζου» το οποίο εξέφραζε πλήρως την ιδεολογία της. Ο ιδρυτής της Φάλαγγας, Χοσέ Αντώνιο, δεν γλίτωσε τη φυλάκιση αφού, πάρα τις προτροπές των οπαδών του είχε αρνηθεί να καταφύγει στην Πορτογαλία για ασφάλεια και συνελήφθη στις 14 Μαρτίου του 1936, οδηγούμενος στη Γενική Ασφάλεια με την κατηγορία παράνομης κατοχής όπλων καθώς και γιατί έσπασε τις σφραγίδες που η Δημοκρατική κυβέρνηση του αριστερού Λαϊκού Μετώπου είχε βάλει στα γραφεία της Φάλαγγας απαγορεύοντας τη λειτουργία τους. Λίγες ημέρες αργότερα μεταφέρθηκε στις φυλακές της πόλης Αλικάντε όπου και τον βρήκε η έκρηξη της επανάστασης των αξιωματικών εναντίον της κυβέρνησης και κατά συνέπεια η έναρξη του Εμφυλίου πολέμου. Με ένα πύρινο διάγγελμα του μέσα από τα σίδερα της φυλακής, καυτηρίασε την δολοφονία του δον Κάλβο Σοτέλο, στις 17 Ιουλίου του ίδιου έτους και κάλεσε τους Φαλαγγίτες να εξεγερθούν εναντίον της κυβέρνησης, γεγονός που του κόστισε και την ίδια του τη ζωή. Ο Πρίμο δε Ριβέρα παραπέμφθηκε σε κάποιο έκτακτο «λαϊκό δικαστήριο» το οποίο ήταν μια φάρσα που δεν επέτρεψε την υπεράσπιση του κατηγορουμένου. Στην δίκη του, όπου έλαμψε για μια ακόμα φορά η ρητορική του δεινότητα και το ταλέντο του, αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμιξη στην προπαρασκευή της επανάστασης. Στις 18 Νοεμβρίου του 1936 ο Χοσέ Αντώνιο έγραφε από τις φυλακές του Αλικάντε: «Προσεύχομαι στον Θεό εάν δεν με γλυτώσει στο επερχόμενο τελευταίο δικαστήριο, να μου χαρίσει μέχρι το τέλος την δύναμη να το αντιμετωπίσω, και να κρίνει την ψυχή μου όχι με μέτρο τις αρετές μου αλλά την απέραντο έλεος Του». Δύο ημέρες αργότερα, στις 20 Νοεμβρίου, ο Χοσέ Αντώνιο οδηγήθηκε στον τόπο της εκτέλεσης μπροστά σε έναν τοίχο της φυλακής και εκτελέσθηκε από ένα απόσπασμα της πολιτοφυλακής προφέροντας μέχρι τέλους προσευχές συγνώμης για τους εκτελεστές του. Ο θάνατος του είχε τα χαρακτηριστικά του τέλους ενός αληθινού άνδρα, ήρωα και μάρτυρα. Το τέλος του αυτό είχε ιδιαίτερη αξία και σημασία σε μια εποχή μάλιστα που οι ηθικές και οι πνευματικές αξίες είχαν καταλυθεί και ο μηδενισμός ταλάνιζε τις ψυχές των ανθρώπων. Ο Χοσέ Αντώνιο με την θυσία του υπήρξε φάρος φωταυγής.

-Πείτε μας λίγα λόγια για τον ελληνιστή καθηγητή, συγγραφέα και μυστικό θεολόγο Μιγκέλ δε Ουναμούνο.
Ο Μιγκέλ δε Ουναμούνο, χριστιανός μυστικιστής, καθηγητής των αρχαίων ελληνικών και αναλυτής του Θερβάντες, ασχολήθηκε συχνά με την προβολή πολιτικό-κοινωνικών θέσεων. Φιλέλληνας υπαρξιστής, ανακηρύχθηκε πρύτανης στο πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα το 1920. Στη συνέχεια, έχοντας έρθει σε ρήξη με τη διακυβέρνηση Πρίμο δε Ριβέρα, αυτοεξορίστηκε μεταξύ των ετών 1924 και 1930. Με την πτώση της Μοναρχίας επέστρεψε στη Μαδρίτη όπου και κατέλαβε πάλι, το έτος 1931, τη θέση του Πρυτάνεως του πανεπιστημίου. Στην πραγματικότητα ήταν μία θέση που την άξιζε, αλλά στο να την επανακαταλάβει έπαιξε το ρόλο της και η αντίσταση του στο καθεστώς Πρίμο δε Ριβέρα. Βαθειά ανθρωπιστής και επηρεασμένος από τη γαλλική διανόηση, υπήρξε ένθερμος οπαδός της Δημοκρατίας. Απογοητευμένος όμως από τις εξελίξεις και από την αντικληρικαλιστική δράση του Αθάνια, στράφηκε το 1936 υπέρ των Εθνικιστών πιστεύοντας ότι ο στρατάρχης Φράνκο θα επανέφερε στη χώρα την προ πολλού διασαλευθείσα τάξη. Πολύ γρήγορα ωστόσο δήλωσε απογοητευμένος «από τη βία και τη σκληρότητα με την οποία επιβάλλοντο οι Εθνικιστές» κι άρχισε να παίρνει αποστάσεις. Ουσιαστικά ο ίδιος δεν υπήρξε ποτέ πεπεισμένος Φαλαγγίτης, ή έστω ειλικρινής οπαδός των Εθνικιστών. Όπως και πολλοί άλλοι Ισπανοί διανοούμενοι της εποχής του, στήριξε τους Εθνικιστές επειδή πίστευε πως ήταν αναγκασμένος να το κάνει, βλέποντας τον Εθνικισμό ως μία «λύση ανάγκης» σε καιρούς σύγχυσης, ως ένα εργαλείο που είχε ως σκοπό να αλλάξει κάτι στην κοινωνία για να μην αλλάξει τίποτε στο παραδοσιακό κοινωνικό σύστημα. Όπως πολύ καθαρά αφήνει να διαφανεί μέσα από το υπαρξιακό του διήγημα «San Manuel, el bueno martyr», ο Μιγκέλ δε Ουναμούνο είχε απορρίψει βαθειά μέσα του τον κόσμο του χθες, αλλά ήθελε όμως να τον διατηρήσει αφού φοβόταν το άγνωστο αύριο. Η κυριαρχία των Κομμουνιστών την περίοδο της Δημοκρατίας έριχνε απειλητικές σκιές επάνω από το μακάριο αστικό όνειρο ανθρώπων όπως ο Ουναμούνο, που είχαν αποστασιοποιηθεί πλήρως από τη βιαιότητα των συναισθημάτων και της ταύτισης με τις ιδέες και μπορούσαν να παίζουν εύκολα με τις λέξεις και τις ιδεολογίες. Η ισπανική Αριστερά όμως τους έδωσε πολύ γρήγορα να καταλάβουν ότι η ίδια δεν είχε διάθεση για παιχνίδια αλλά εννοούσε ότι έλεγε κι έτσι τους έσπρωξε στο στρατόπεδο των Εθνικιστών. Άλλο ένα από τα λάθη της. Ο Ισπανός συγγραφέας Αγκουστίνο δε Φόξα, δεν δίστασε μάλιστα να πει τη δεκαετία του 1950 ενώπιον του Καουδίγιο: «Αν μισώ για κάτι τους Κομμουνιστές εξοχότατε, είναι διότι με ανάγκασαν να γίνω Φαλαγγίτης!» Κατόπιν γέλασε με τον «αστεϊσμό» του και μαζί με αυτόν χαμογέλασε συγκατανευτικά και ο στρατάρχης Φράνκο κι ας ήξερε πως στην ουσία δεν αστειευόταν καθόλου ο μεγαλοαστός συγγραφέας. Εξάλλου είναι γνωστό ότι πολλές φορές λέμε ως αστεϊσμούς τα πιο σοβαρά πράγματα που κουβαλάμε στην ψυχή μας και δεν μπορούμε να τα εκφράσουμε διαφορετικά. Ωστόσο ο Μιγκέλ δε Ουναμούνο δεν μπόρεσε να είναι τόσο πολύ διπλωμάτης όσο οι άλλοι συνάδελφοι του και παρακινημένος, συν τοις άλλοις, από έντονα πατρικά συναισθήματα, καθώς ο υιός του πολεμούσε στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, τάχθηκε ανοιχτά εναντίον των Εθνικιστών σε μία εκδήλωση του πανεπιστήμιου της Σαλαμάνκα τον Οκτώβριο του 1936. Νιώθοντας να παραμερίζεται εντελώς στον νέο κόσμο των Εθνικιστών, ξέσπασε εναντίον του βετεράνου πολεμιστή και ήρωα του Μαρρόκο, στρατηγού Μιλάν Αστράυ. Όταν ο τελευταίος, στην αρχή της εκδήλωσης άρχισε να φωνάζει «Εσπάνια» και το πλήθος να απαντά «ούνα!», «γκράντε!» και «λίμπρε!» κι όλοι να χαιρετούν φασιστικά το πορτραίτο του στρατηγού Φράνκο, ο παλιός καθηγητής και πρύτανης Ουναμούνο, αισθάνθηκε πλήρως παραγκωνισμένος και ξεχασμένος. Τότε επετέθη φραστικά θίγοντας την σωματική αναπηρία του στρατηγού, η οποία ήταν αποτέλεσμα συμμετοχής του σε πάρα πολλές και πολύ σκληρές μάχες και φυσικά μόνο αίτιο ψόγου δεν αποτελούσε. «Μιλούν για πόλεμο και θάνατο οι μισοί άνδρες!» είπε ο γέροντας πρύτανης και ο μονόχειρ στρατηγός αντέδρασε έντονα. Αμέσως ο Ουναμούνο φοβισμένος δήλωσε για να ανατρέψει το κλίμα και να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, πως και ο ίδιος ήταν «μισός άνδρας». Ωστόσο η ατμόσφαιρα είχε βαρύνει πολύ κι ο παλιός διοικητής του στρατηγού Φράνκο στο Τέρθιο, Μιλάν Αστράυ, περιορίσθηκε μόνο στο να εκφράσει την αγανάκτηση του με την έκφραση: «Θάνατος στους διανοούμενους!» Κατόπιν αποχώρησε από την εκδήλωση μαζί με τη σύζυγο του στρατηγού Φράνκο καταχειροκροτούμενος από τους παρόντες. Καθώς το γεγονός μαθεύτηκε στη Μαδρίτη, οι Αριστεροί έσπευσαν να δηλώσουν χαιρέκακα πως «ο Μιγκέλ δε Ουναμούνο έδωσε στον Φασισμό το χέρι, αλλά δεν παρατήρησε ότι ο Φασισμός είχε και πόδια. Να λοιπόν που τον κλώτσησαν!» Ο γέροντας πρύτανης λίγες μέρες μετά το γεγονός αυτό εξεμέτρησε το ζην στο σπίτι του στη Σαλαμάνκα ενώ τα πυροβόλα των Εθνικιστών βομβάρδιζαν την πρωτεύουσα.

 

(ΜΕΡΟΣ Δ) Γιατί η Δεξιά ενώ είχε κερδίσει στον πόλεμο, είχε χάσει στην Ιστορία


«Η ΜΑΧΗ» παρουσιάζει σήμερα το τέταρτο και τελευταίο μέρος της μαρτυρίας του ιστορικού συγγραφέα Κωνσταντίνου Τσοπάνη. Ο κ. Τσοπάνης ξεδίπλωσε στη «ΜΑΧΗ» τη φιλοσοφία του Στρατηγού Φράνκο, τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στην άνοδο και στην απόλυτη και αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του για 40 ολόκληρα χρόνια στην Ισπανία και τις αντιδράσεις των διανοούμενων της εποχής τόσο στον Εθνικισμό του Φράνκο, όσο και στον άκρατο κομμουνισμό που οι Αριστεροί προσπάθησαν να επιβάλουν στη χώρα.
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης του μας εξηγεί γιατί η Δεξιά στην Ισπανία ενώ κέρδισε στον πόλεμο έχασε στην ιστορία, με αποτέλεσμα να απολογείται πρώτα για τις τέσσερις δεκαετίες Φρανκισμού, να απολογείται κατόπιν γιατί αντέδρασε στην ασύστολη βία που είχε εξαπολύσει η Αριστερά από θέση ισχύος τη δεκαετία του 1930 και τέλος να απολογείται γιατί δεν ηττήθηκε το 1939…

-Και η Ελλάδα βίωσε την περίοδο 1946-49 τον αιματηρό «εμφύλιο» και ενώ λογικά θα έπρεπε να υπάρχει σχετική βιβλιογραφία για την αντίστοιχη ισπανική περίοδο του 1936-39 ωστόσο παρατηρείται έλλειψη. Γιατί πιστεύετε; 
Είναι γεγονός ότι στην πατρίδα μας δεν υπάρχει αρκετή βιβλιογραφία σχετικά με τον Ισπανικό Εμφύλιο, ωστόσο είναι επίσης γεγονός πως δεν υπάρχει ικανή βιβλιογραφία σχετικά και με την ιστορία και τη σκέψη, νεώτερη και σύγχρονη, ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Δεξιάς. Βέβαια συναντάμε κάποιες σποραδικές εκδόσεις, αποτέλεσμα φιλότιμων ατομικών προσπαθειών, οι οποίες όμως δεν καλύπτουν το κενό. Κατά τη γνώμη μου, αυτό οφείλεται στο ότι η Αριστερά στην Ελλάδα μονοπώλησε για μισόν αιώνα και πλέον τον χώρο της διανόησης και του βιβλίου, εκδίδοντας και προωθώντας μόνο έντυπα που η ίδια ενέκρινε και τα οποία φυσικά την συνέφεραν από ιδεολογικής απόψεως. Έτσι και εν προκειμένω, δεν ολιγώρησε και φρόντισε μέσω άρθρων, αφιερωμάτων, ενίοτε και κάποιων βιβλίων, να υπερτονίσει την όποια συμμετοχή κομμουνιστών εξ Ελλάδος και Κύπρου στον ισπανικό εμφύλιο. Ταυτοχρόνως δε, φρόντισε να αμαυρώσει όσο το δυνατόν περισσότερο την εικόνα του νικητή του πολέμου, Στρατάρχη Φρανσίσκο Φράνκο, καθώς και να επισύρει τη συμπάθεια του ελληνικού κοινού, μέσω της δοκιμασμένης και καλά αποδίδουσας μεθόδου της θυματοποίησης, προς την ηττηθείσα ισπανική Αριστερά. Και τα κατάφερε. Έτσι, για παράδειγμα, σχεδόν κανείς δεν θυμάται σήμερα στην Ελλάδα τον ηρωισμό των ευελπίδων του Αλκάζαρ, αλλά όλοι γνωρίζουν τον βομβαρδισμό που υπέστησαν οι κάτοικοι της Γκουέρνικα. Δύο μέτρα και δύο σταθμά λοιπόν! Κι η Ιστορία τροποποιημένη, «κομμένη και ραμμένη» στα μέτρα της εγχώριας Αριστεράς. Εδώ ακριβώς ευελπιστούμε, με την έκδοση της «Ισπανικής Εποποιϊας», όχι τόσο να καλύψουμε το, ούτως ή άλλως μεγάλο κενό στην εγχώρια βιβλιογραφία, αλλά να δώσουμε την altera pars, την άλλη άποψη στην εν πολλοίς μονόπλευρα καταγεγραμμένη ιστορία του ισπανικού εμφυλίου πολέμου.

-Γιατί κ. Τσοπάνη την ιστορία του Ισπανικού εμφυλίου και την ιστορία του Ελληνικού συμμοριτοπολέμου την έγραψαν οι ηττημένοι; Που οφείλεται αυτό; Στην ικανότητα και καλή οργάνωση και προπαγάνδα της Αριστεράς ή στην ανικανότητα των νικητών, δηλαδή της Δεξιάς; 
Τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ισπανία οι νικητές επαναπαύθηκαν στις δάφνες του θριάμβου τους, λησμονώντας ότι η ζωή είναι ένας συνεχής και ακατάπαυστος αγώνας. Τίποτε δεν θεωρείται δεδομένο και κάθε αλήθεια του χθες μπορεί εύκολα να αποτελέσει ένα ψέμμα της αύριον! Οι νικητές του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, υπό την ασφάλεια και τη σιγουριά που τους έδινε η φυσική ύπαρξη του Στρατάρχη Φράνκο, αλλοτριώθηκαν από την εξουσία και ξέχασαν το αγωνιστικό παρελθόν και τις αιματηρότατες θυσίες που στοίχισε στον ισπανικό λαό ο τριετής εσωτερικός πόλεμος. Για να τα έχουν καλά με τη συνείδηση τους περιορίσθηκαν στο να τιμούν με ετήσιες εκδηλώσεις τους νεκρούς Εθνικιστές και να καταθέτουν στεφάνια στην «άνοιξη» που χάθηκε στο πεδίον της μάχης, ενώ παράλληλα άφησαν στους αντιπάλους τους το δύσκολο και κοπιώδες έργο της καταγραφής, ή πιο σωστά, του ξαναγραψίματος της πρόσφατης Ιστορίας. Κι η Αριστερά δεν εφείσθη κόπων και φαιάς ουσίας προκειμένου να ξαναγράψει την Ιστορία όπως εκείνη ήθελε. Από καιρού εις καιρόν ακούγοντας κάποια σημεία αυτής της «νέας» Ιστορίας, οι παλαιοί μαχητές μειδιούσαν λέγοντας: μα ποιος είναι δυνατόν να πιστέψει αυτούς τους μύθους; Ήμουν παρών στην εν λόγω μάχη κι ακούστε να δείτε τι έγινε… Κι άρχιζε η διήγηση. Με την πάροδο του χρόνου όμως, όλοι αυτοί οι αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων εγκατέλειψαν τα εγκόσμια παίρνοντας μαζί τους και τις προφορικές μαρτυρίες τους. Scripta manent έλεγαν πολύ σοφά οι Λατίνοι, κι αυτό που έμεινε τελικώς πίσω, ως παρακαταθήκη στις γενιές που έρχονται, ήταν οι, με πολύ κόπο κι επιμέλεια, καταγεγραμμένες μαρτυρίες ακόμα και του τελευταίου Αριστερού αγωνιστή. Έτσι ξαφνικά, μία ολόκληρη παράταξη, εκείνη των Εθνικιστών που είχε νικήσει στον πόλεμο, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια «ιστορία» που δεν γνώριζε, ή τουλάχιστον με γεγονότα που τα ήξερε αλλιώς αλλά τώρα έβλεπε προβληματισμένη ότι ίσως και να μην ήταν έτσι. Και σε μια κίνηση πανικού άρχισε να απολογείται. Να απολογείται πρώτα για τις τέσσερις δεκαετίες Φρανκισμού, να απολογείται κατόπιν γιατί αντέδρασε στην ασύστολη βία που είχε εξαπολύσει η Αριστερά από θέση ισχύος τη δεκαετία του 1930 και τέλος να απολογείται γιατί δεν ηττήθηκε το 1939… Έκπληκτη η Δεξιά ανακάλυπτε πως ενώ είχε κερδίσει στον πόλεμο, είχε χάσει στην Ιστορία. Ας μην γελιόμαστε, η Αριστερά έκανε καλά τη δουλειά της, όπως ήξερε πάντα να την κάνει, ειδικά στον χώρο της προπαγάνδας. Η Δεξιά ήταν εκείνη που εφησύχασε κι άφησε άλλους να οδηγούν τα πράγματα εκεί που θέλουν. Κι η Δεξιά ήταν εκείνη που σε μια προσπάθεια απολογίας και κατευνασμού των ηττημένων, άρχισε να απεμπολεί και να αποπέμπει αυτούς που έπεσαν πολεμώντας στις γραμμές της, υπερασπιζόμενοι τα ιδανικά της. Πίστεψε πως κάνοντας «κάποια βήματα πίσω» θα τα εύρισκε με τους ιδεολογικούς της αντιπάλους κι έτσι εκείνοι θα έπαυαν να της επιτίθενται και να την κατηγορούν. Λάθος μέγα, αφού σχεδόν πάντα τις χειρονομίες καλωσύνης ο αντίπαλος τις εκλαμβάνει ως αδυναμία και επιτίθεται δριμύτερος.

-Έχετε μελετήσει επισταμένως ως ιστορικός, το φαινόμενο του εθνικισμού. Πως θα χαρακτηρίζατε το συγκεκριμένο πλαίσιο αρχών; Ιδεολογία ή τρόπο ζωής;
Θα το χαρακτήριζα περισσότερο Μεταφυσική, ως ένα είδος θρησκευτικού μυστικισμού που μεταφράζεται σε καθημερινό τρόπο ζωής, σε βίωμα, το οποίο με τη σειρά του, διατυπούμενο σε λογικές προτάσεις συνιστά και ιδεολογία. Κυρίως όμως είναι ένα εσωτερικό φαινόμενο που έχει να κάνει περισσότερο με την καρδιά και λιγώτερο με τη λογική. Ο Εθνικισμός για εμένα αποτελεί περισσότερο μια θρησκευτική πίστη που μεταμορφώνει εσωτερικά τον άνθρωπο και συνδέοντας τον με το «είναι», με την ψυχή του Έθνους του τον μετατρέπει σε ζωντανή παρουσία και φορέα του παρελθόντος, ο οποίος ταυτοχρόνως κυοφορεί το μέλλον. Όπως έλεγε ο Βίρτζιλ Γκεοργκίου, ο Εθνικιστής δεν ζει για τον εαυτό του, ούτε αποφασίζει ο ίδιος για το μέλλον του. Μέσα του μιλούν οι γενιές που έφυγαν και κατευθύνουν τις γενιές που θα έρθουν προς τα αιώνια πεπρωμένα της Φυλής. Φυσικά δεν αναφέρομαι σε φετιχιστικές μορφές «Εθνικισμού» που εξαντλούνται σε κονκάρδες, σημαιούλες, τραγουδάκια και άλλα παρεμφερή, χωρίς ουσιαστικά να αγγίζουν την ψυχή του ανθρώπου. Μιλώ για τον Εθνικισμό που γεννήθηκε τον 19ο αιώνα στον χώρο της Ευρώπης και ο οποίος οδήγησε στη εθνική αφύπνιση των λαών της και στη σύσταση των εθνικών κρατών, κάτι που εάν θέλουμε να είμαστε τίμιοι με την Ιστορία, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι έβλαψε κατά κύριο λόγο το Ελληνικό στοιχείο που διέπρεπε σε όλα τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Χερσονήσου του Αίμου και το οποίο έκτοτε αναγκάσθηκε ή να εγκαταλείψει τις εστίες του ή να αφομοιωθεί με τον εκάστοτε ντόπιο πληθυσμό. Κι αυτό γιατί ο Εθνικισμός ως μορφή θρησκευτικής πίστης και άμεσου βιώματος δεν γνώριζε ημίμετρα και συμβιβασμούς. Εκείνος που θα τον ασπαζόταν γινόταν άλλος άνθρωπος. Ο Κορνέλιος Κοντρεάνου, γνωρίζοντας τι δύναμη κρατούσε στα χέρια του, συνήθιζε να λέει: δώστε μου ένα συνεσταλμένο και φοβισμένο άνθρωπο κι ελάτε σε μερικούς μήνες να σας παραδώσω έναν αγωνιστή έτοιμο για μάχη και για θάνατο.

– Με αφορμή μια διαρκή συζήτηση που έχει ανοίξει στη χώρα μας περί «εθνικών μύθων»: μπορεί μια χώρα να επιβιώσει και να διατηρήσει τη συνοχή της χωρίς αυτούς; 
Σίγουρα όχι! Είμαι απόλυτος θα έλεγα σε αυτό, αν και αποφεύγω να παίρνω απόλυτες θέσεις αφού η ζωή με έχει διδάξει να αμφιβάλλω ακόμα και για ότι ξέρω. Κι όμως, εν προκειμένω είναι ιστορικά παρατηρημένο πως κάθε χώρα, κάθε κράτος χρειάζεται τους μύθους του, τους εθνικούς του μύθους που θα αποτελέσουν τη βάση όχι μόνο για να θεμελιώσει την κρατική του υπόσταση αλλά και να σμιλεύσει την εθνική του συνοχή. Είμαστε κάποιοι κι ερχόμαστε από κάπου, κάτι μέσα στο μακρύ μονοπάτι της Ιστορίας μας ενώνει μεταξύ μας. Κι εκεί αρχίζει ο μύθος να υφαίνει το στημόνι του. Κι όταν δεν υπάρχει μύθος και προϊστορία, τότε επινοείται, ή έστω υποκλέπτεται από κάποιους γείτονες πιο πλούσιους σε παρελθόν και μύθους. Έτσι οι Σλάβοι των Σκοπίων «αρπάζουν» τον μέγα Αλέξανδρο και τους Μακεδόνες του και τους «υιοθετούν» μαθαίνοντας τους σλαβικά…Κι εδώ ίσως αναρωτηθεί κάποιος, μα δεν αγγίζει τα όρια του παραλογισμού αυτό; Η απάντηση είναι πως ναι! αλλά καλύπτει βασικές ψυχολογικές ανάγκες μπροστά στις οποίες σβήνουν όλα τα άλλα. Όχι μια χώρα, αλλά ούτε ένα καθεστώς δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια του εάν του αφαιρέσει κάποιος τα υποστυλώματα των μύθων που με τόση φροντίδα καλλιεργεί.

-Ποια ήταν η Ισπανία του Φράνκο; Υπήρχε ελευθερία, λειτουργούσε το κράτος και ποιο ήταν το βιοτικό επίπεδο του μέσου Ισπανού; 
Ας αρχίσουμε από την ελευθερία. Σίγουρα υπήρχε πολύ περισσότερη ελευθερία από ότι στις χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ. Κι επιπλέον ας σημειώσουμε ότι μία δικτατορία δεν γίνεται με «λευκά γάντια». Αυτά για να μην ξεχνιόμαστε. Από υλικής άποψης η εικόνα της μεταπολεμικής Ισπανίας θύμιζε γεωλογική καταστροφή. Υπολογίσθηκε πως 166 εκκλησίες ή μοναστήρια πυρπολήθηκαν, 1.800 δεν μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιηθούν και 3.000 υπέστησαν σοβαρές ζημίες. Διακόσιες πενήντα χιλιάδες σπίτια κατεστράφησαν ολοσχερώς κι άλλα τόσα χρειάζοντο ριζική επισκευή. Δεκαεπτά πόλεις απεφασίσθη να ανοικοδομηθούν από το κράτος. Ολόκληρες περιοχές ρημάχθηκαν σα να είχε γίνει σεισμός. Το βιομηχανικό δυναμικό είχε ουσιαστικά συντριβεί. Διακόσια πενήντα εργοστάσια εκμηδενίσθηκαν από πυρκαϊές, βομβαρδισμούς ή άλλες αιτίες. Ό,τι απέμεινε σε μηχανές, εργαλεία κ.τ.λ. είχε γίνει σχεδόν άχρηστο, από αμέλεια ή έλλειψη συντηρήσεως. Όντως τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα για το μέλλον της Ισπανίας και την Εθνικιστική κυβέρνηση του στρατάρχη Φράνκο. Κι όμως με υπομονή και αδιάκοπη εργασία ο Καουδίγιο κατάφερε όχι μόνο να ανασυγκροτήσει τη χώρα του από τα ερείπια του πολέμου, αλλά με μία έξυπνη και επιτυχημένη διπλωματική πολιτική, αυτός ο γεννημένος στρατιωτικός, πέτυχε να την κρατήσει εκτός του κυκεώνος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο οποίος θα της έδινε τη χαριστική βολή. Επίσης κατάφερε να θέσει τις υποδομές για τη μετέπειτα βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας του, παρά το οικονομικό εμπάργκο υπό το οποίο διατελούσε επί δεκαετίας. Κι όλα αυτά του τα επιτεύγματα φανερώνουν το μέγεθος και τις ικανότητες του ανδρός που υπήρξε ένας πραγματικός ηγέτης.

-Κύριε Τσοπάνη σας ευχαριστώ πάρα πολύ για όλα όσα είπαμε, χαρά μου που σας εγνώρισα και θα χαρούμε πάρα πολύ να σας δούμε και στη χώρα που «κείται μακράν».
Και εγώ σας ευχαριστώ κύριε Θεοδώρου.

http://www.maxhnews.com/content/28464

 

 

 

Βίντεο

Μόνιμα