Antistasi

Στις πλείστες ευνομούμενες και δημοκρατικές πολιτείες, είθισται η διερεύνηση ποινικών αδικημάτων να διεξάγεται από λειτουργικά ανεξάρτητους ανακριτές του κράτους ή από ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές που διορίζονται ad hoc (προς εκλήρωση του εκάστοτε επιδιωκόμενου σκοπού). Στην Κύπρο μας, το σοβαρό αυτό έργο ανατίθεται στους ποινικούς ανακριτές της Αστυνομίας, ήτοι σε υπαλλήλους της αστυνομικής δύναμης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κάτι τέτοιο, όπως θα δούμε κάτωθι, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην ποινική διαδικασία.

Αναμφισβήτητα, η υπό κρίσιν υπόθεση δολοφονίας 13 ανθρώπων στο Μαρί είναι ιδιάζουσας σημασίας. Αυτό προκύπτει, κυρίως, από το ότι εμπλέκονται ο αρχηγός του κράτους, οι υπουργοί του και πολλές δημόσιες υπηρεσίες. Άρα, λοιπόν, αναμένεται ότι οι όποιοι κατηγορούμενοι προκύψουν θα είναι δημόσιοι λειτουργοί. Εδώ υπεισέρχεται το σημαντικό στοιχείο της ανεξαρτησίας των ποινικών ανακριτών (ο Καθηγητής Κώστας Μπέης αναφέρει ότι η ανεξαρτησία των φορέων της δικαιοσύνης ανακύπτει ως πρωταρχικό αίτημα σε μια φιλελεύθερη και δημοκρατική πολιτεία). Οι αστυνομικοί είναι δημόσιοι υπάλληλοι και εξαρτώνται άμεσα από το κράτος. Γι’ αυτό και τίθενται σοβαρά ερωτηματικά για το κατά πόσον ένας πλήρως εξαρτώμενος λειτουργός θα μπορέσει να διεξάγει αμερόληπτη έρευνα, από τη στιγμή που η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά τους προϊσταμένους του.

Μια πρώτη απόκριση στον ανωτέρω προβληματισμό αποτελεί το πόρισμα της Αστυνομίας, αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύθηκαν προσφάτως. Επίρριψη ευθυνών στους νεκρούς που έμειναν πιστοί στο στρατιωτικό όρκο που έδωσαν να μην εγκαταλείπουν το καθήκον. Εικασίες ότι οι αξιωματικοί του Ναυτικού γνώριζαν το περιεχόμενο, ενώ κατεδείχθη από το πόρισμα Πολυβίου ότι κρατούντο στο σκοτάδι από την πολιτική ηγεσία, σχετικά με το θέμα αυτό. Την ώρα που όλοι αυτοί οι αμοραλιστές κοιμούνταν -κυριολεκτικά και μεταφορικά- 13 λεβέντες πάλευαν για να σώσουν την αξιοπρέπειά μας.

Ενώ με τόση ευκολία και χωρίς αιδώ κατηγορούνται νεκροί, απεναντίας μόνο ακροθιγής αναφορά έγινε σε κάποιους ζώντες, οι οποίοι φαίνεται πως είχαν ουσιαστική εμπλοκή στο υπό εξέτασιν ζήτημα. Ίσως δε θίγηκαν κάποια άτομα, γιατί κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στη διαπίστωση ποινικής ευθύνης και του Προέδρου της Δημοκρατίας. Οι τελευταίοι που θα το ήθελαν αυτό είναι η Αστυνομία και ο Γενικός Εισαγγελέας. Ωστόσο, θεωρώ ανεπίτρεπτη τη μη λήψη μαρτυρικής, έστω, κατάθεσης από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ως προσώπου άμεσα αναμεμειγμένου, ακόμα κι αν δεν υπάρχει πρόθεση για άσκηση δίωξης σε βάρος του. Καταθέσεις δε λαμβάνονται μόνο από όσους θα διωχθούν ποινικά. Αλλά ποιος θα πήγαινε να του πάρει κατάθεση, όταν θα γνώριζε ότι ενδεχομένως την επομένη θα βρισκόταν χωρίς δουλειά ή θα έπαιρνε δυσμενή μετάθεση;

Εν προκειμένω, η έλλειψη λειτουργικής ανεξαρτησίας των ποινικών ανακριτών προκαλεί τον εκμαυλισμό του ανακριτικού συστήματος και επιτρέπει την παρέμβαση της εκτελεστικής εξουσίας στο πεδίο της δικαστικής –καθώς στο δικαστήριο πιθανόν να φθάσει μια αλλοιωμένη δικογραφία- κάτι το οποίο αποτελεί εκτροπή από τη μοντεσκιανή αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Προσέτι, εφόσον η ρηθείσα αρχή αποτελεί θεμελιώδη έννοια του κράτους δικαίου, τότε υπάρχει και σοβαρό δικαιοκρατικό έλλειμμα, για το οποίο κάθε άλλο παρά περήφανοι μπορούμε να είμαστε.

Ήδη η Αστυνομία μας είχε από την αρχή καταλήξει –ή της υποδείχθηκε να καταλήξει- στο συμπέρασμα ότι ευθύνη για την καταστροφή στο Μαρί έχουν και ένιοι των νεκρών. Αυτό συνάγεται από το έγγραφο που κατέθεσε ο Γενικός Εισαγγελέας την 02/08/2011 στην ad hoc Επιτροπή της Βουλής για τη φονική έκρηξη. Το ρηθέν έγγραφο αποτελούσε μια προκαταρκτική έκθεση της Αστυνομίας, με βάση το έως τότε συλλεγέν μαρτυρικό υλικό, που επέρριπτε ευθύνες στους Ιωαννίδη και Λάμπρου. Οι ντέτεκτιβς της Αστυνομίας μας είχαν βρει τους ενόχους μετά από δύο εβδομάδες ερευνών. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που ήρθαν στο σπίτι μου την επομένη που έμαθα ότι ο πατέρας μου είχε σκορπιστεί σε ολόκληρη τη Ναυτική Βάση, για να μου ζητήσουν έγγραφα. Τη στιγμή, μάλιστα, που τα εμπλεκόμενα υπουργεία και υπηρεσίες ήταν ξέφραγο αμπέλι και ο καθείς μπορούσε να πάρει, να αλλοιώσει και να καταστρέψει το οτιδήποτε!

Ούτως ή αλλιώς, δεν περίμενα κάτι διαφορετικό από την αδιάφθορη Αστυνομία μας. Έχουν κάποιους σκοπούς και κάποια αφεντικά να υπηρετήσουν. Μόνο που έπεσαν πάνω σε ανθρώπους που δε θα σταματήσουν να επιδιώκουν μέχρι τέλους δικαιοσύνη. Κανένα υποβολιμαίο πόρισμα δε θα σπιλώσει τη μνήμη των νεκρών. Γιατί πάντα είναι κάποιοι σαν τον Ιωαννίδη και το Λάμπρου που μπαίνουν μπροστά στη συμφορά, σαν αλεξικέραυνα. Πάντα είναι λίγοι. Άλλοτε 300, τώρα 13. Και πάντα, μα πάντα, εισπράττουν τις λοιδορίες και τις ύβρεις από τους δοκησισόφους και τους «σώφρονες». Μόνο που τους τελευταίους δεν τους θυμάται κανείς ή απλά φέρονται ως παραδείγματα προς αποφυγή. Κλείνω με μια φράση του θεατρικού συγγραφέα Wilson Mizner: «οι πιο εκνευρισμένοι άνθρωποι που είχα συναντήσει ήταν εκείνοι οι οποίοι ήξεραν πως δεν έχουν δίκαιο». Μην απορείτε λοιπόν για το «μπούχτισμα» του κ. Χριστόφια, αλλά και για τις «εκρήξεις» του Γενικού Εισαγγελέα κάθε φορά που ερωτάται περί κάποιου ουσιώδους ζητήματος.

Ηλεκτρονική διεύθυνση άρθρου: http://www.efylakas.com/archives/10097

Βίντεο

Μόνιμα